Volume 1 · Section 27

گفتار اندر آمدن سلم و تور به جنگ آفریدون

Complete header-to-header section · 116 Jalal Khaleghi couplets · PDF pages 170–177. Scan-checked reading transcription for your review. Poems and headings only; footnotes and reference numbers omitted.

Reading and comparison method

Only letters and numbers count as differences. Spaces, punctuation, vowel marks and invisible characters are ignored. Whole words are highlighted to preserve Persian joining. The displayed text keeps its stored spacing. Optional vocalization and printed justification are not reproduced.

The supplied Ganjoor Persian and English are preserved. English has not been revised for Jalal Khaleghi. Rows follow Jalal Khaleghi. Notes identify different ordering and partial correspondence. An empty cell means no complete corresponding couplet has been aligned here.

Show differing couplets only

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 1

سپه چون به نزدیک ایران کشید همانگه خبر با فریدون رسید

The army marched closer to Iran, And at that moment, the news reached Faridun.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 1 · PDF page 170

سپه چون بنزدیک ایران کشید همانگه خبر بافریدون رسید

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 2

بفرمود پس تا منوچهر شاه ز پهلو به هامون گذارد سپاه

Then the army was ordered to march with Manuchehr Shah From the side towards the coast of the Hamun.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 2 · PDF page 171

بفرمود پس تا منوچهر شاه ز پهلو به هامون گذارد سپاه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 3

یکی داستان زد جهاندیده کی که مرد جوان چون بود نیک‌پی

One storyteller spoke, who had seen the world, Of a young man who was of good character.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 3 · PDF page 171

یکی داستان زد جهاندیده کی که مرد جوان چون بود نیک پی

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 4

بدام آیدش ناسگالیده میش پلنگ از پس پشت و صیاد پیش

He comes upon him, unafraid and unalarmed, The leopard from behind, the hunter from the front.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 4 · PDF page 171

به دام آیدش ناسگالیده میش پلنگ از پس پشت و صیاد پیش

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 5

شکیبایی و هوش و رای و خرد هژبر از بیابان به دام آورد

Patience, intelligence, decision-making, and wisdom, Brought the gazelle from the desert into the trap.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 5 · PDF page 171

شکیبایی و هوش و رای و خرد هزبر از بیابان به دام آورد

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 6

و دیگر ز بد مردم بد کنش به فرجام روزی بپیچد تنش

And another evil deed from an evil person, Will wrap up his life in the end of his days.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 6 · PDF page 171

و دیگر ز بد مردم بدکنش به فرجام روزی بپیچد تنش

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 7

ببادافره آنگه شتابیدمی که تفسیده آهن بتابیدمی

I rushed to the blacksmith as if I had seen The glowing iron being tempered in the fire.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 7 · PDF page 171

به بادافره آنگه شتابیدمی که تفسیده آهن بتابیدمی

Ganjoor only in this section

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 8

چو لشکر منوچهر بر ساده دشت برون برد آنجا ببد روز هشت

As Manuchehr's army marched across the plain, They reached their destination on the eighth day, stained with blood and pain.

Jalal Khaleghi · NEW
No matching couplet

No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.

No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.

Ganjoor only in this section

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 9

فریدونش هنگام رفتن بدید سخنها به دانش بدو گسترید

Faridun saw him as he departed, And imparted his knowledge with words wholehearted.

Jalal Khaleghi · NEW
No matching couplet

No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.

No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 10

منوچهر گفت ای سرافراز شاه کی آید کسی پیش تو کینه خواه

Manuchehr said, "Oh proud king, Who would dare come before you with enmity?"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 8 · PDF page 171

منوچهر گفت: ای سزاوار شاه کی آید به پیش تو کس کینه‌خواه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 11

مگر بد سگالد بدو روزگار به جان و تن خود خورد زینهار

But if ill fate should come upon him, He will regret it with his life and soul.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 9 · PDF page 171

مگر بد سگالد برو روزگار به جان و تن اندر خورد زینهار

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 12

من اینک میان را به رومی زره ببندم که نگشایم از تن گره

"Now I will put on Roman armor, So tightly fastened, it will not loosen from my body."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 10 · PDF page 171

من اینک میان را به رومی زره ببندم که نگشایم از تن گره

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 13

به کین جستن از دشت آوردگاه برآرم به خورشید گرد سپاه

"Seeking revenge, he came from the plain, I will raise my army to the sun's domain."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 11 · PDF page 171

به کین جستن از دشت آوردگاه برآرم به خورشید گرد سپاه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 14

ازان انجمن کس ندارم به مرد کجا جست یارند با من نبرد

"I have no one from that assembly as my companion, Where can I find a friend who will not fight with me?"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 12 · PDF page 171

از آن انجمن کس ندارم به مرد کجا جست یارند با من نبرد

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 15

بفرمود تا قارن رزم جوی ز پهلو به دشت اندر آورد روی

"He ordered the battle-seeking army to march And they advanced towards the plain from the side."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 13 · PDF page 171

بفرمود تا قارن رزم‌جوی ز پهلو به دشت اندرآورد روی

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 16

سراپردهٔ شاه بیرون کشید درفش همایون به هامون کشید

"The king pulled back the curtain, And the royal caravan headed towards the harbor."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 14 · PDF page 171

سراپرده‌ی شاه بیرون کشید درفش همایون به هامون کشید

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 17

همی رفت لشکر گروها گروه چو دریا بجوشید هامون و کوه

"The army marched in groups, Like the sea surging towards the harbor and mountains."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 15 · PDF page 171

همی رفت لشکر گروه‌ها گروه چو دریا بجوشید هامون و کوه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 18

چنان تیره شد روز روشن ز گرد تو گفتی که خورشید شد لاجورد

"The bright day became so dark with dust, You said, 'The sun has turned to lapis lazuli.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 16 · PDF page 171

چنان تیره شد روز روشن ز گرد تو گفتی که خورشید شد لاژورد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 19

ز کشور برآمد سراسر خروش همی کرشدی مردم تیزگوش

"From the land arose a great uproar, And the sharp-eared people trembled in fear."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 17 · PDF page 171

ز کشور برآمد سراسر خروش همی کر شد مردم تیزگوش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 20

خروشیدن تازی اسپان ز دشت ز بانگ تبیره همی برگذشت

"The horses' neighing echoed through the plain, And the sound of the war cry passed through the air."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 18 · PDF page 171

خروشیدن تازی اسپان ز دشت ز بانگ تبیره همی برگذشت

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 21

ز لشگر گه پهلوان تا دو میل کشیده دو رویه رده ژنده‌پیل

"From the army, the heroes pulled back two miles, Dragging the two-faced ranks of the elephant."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 19 · PDF page 172

ز لشکرگه پهلوان تا دو میل کشیده دو رویه رده زنده پیل

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 22

ازان شصت بر پشتشان تخت زر به زر اندرون چند گونه گهر

"On their backs were golden thrones, Filled with various types of precious gems."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 20 · PDF page 172

از آن شست بر پشتشان تخت زر به زر اندرون چند گونه گهر

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 23

چو سیصد بنه برنهادند بار چو سیصد همان از در کارزار

"When they had loaded three hundred pack animals, They set out from the gate for the campaign."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 21 · PDF page 172

چو سیصد بنه برنهاده بار چو سیصد همان ازدر کارزار

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 24

همه زیر برگستوان اندرون نبدشان جز از چشم ز آهن برون

"All of them were under the chestnut tree, None of them could be seen except through iron eyes."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 22 · PDF page 172

همه زیر برگستوان اندرون نبدشان جز از چشم از آهن برون

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 25

سراپردهٔ شاه بیرون زدند ز تمیشه لشکر بهامون زدند

"The king pulled back the curtain, And the army headed towards the harbor."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 23 · PDF page 172

سراپرده‌ی شاه بیرون زدند ز تمیشه لشکر به هامون شدند

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 26

سپهدار چون قارن کینه‌دار سواران جنگی چو سیصدهزار

"The commander, like a vengeful Qaren, Led three hundred thousand warriors into battle."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 24 · PDF page 172

سپهدار چون قارن کینه‌دار سواران جنگی چو سیصد هزار

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 27

همه نامداران جوشن‌وران برفتند با گرزهای گران

"All the famous warriors, Went forth with heavy maces."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 25 · PDF page 172

همان نامداران جوشن‌وران برفتند با گرزهای گران

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 28

دلیران یکایک چو شیر ژیان همه بسته بر کین ایرج میان

"The brave warriors, like lions of the jungle, All rallied around the banner of Iraj."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 26 · PDF page 172

دلیران و هر یک چو شیر ژیان همه بسته بر کین ایرج میان

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 29

به پیش اندرون کاویانی درفش به چنگ اندرون تیغهای بنفش

"Before the Kaviani throne of gold, The purple swords were drawn and ready."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 27 · PDF page 172

به پیش اندرون کاویانی درفش به چنگ اندرون تیغ های بنفش

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 30

منوچهر با قارن پیلتن برون آمد از بیشهٔ نارون

"Manuchehr, along with Qaren-e-Piltan, Came out of the forest of Narun."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 28 · PDF page 172

منوچهر با قارن رزم‌زن برون آمد از بیشه‌ی نارون

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 31

بیامد به پیش سپه برگذشت بیاراست لشکر بران پهن‌دشت

"He came forward and passed by the army, And raised the army in the vast plain."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 29 · PDF page 172

بیامد به پیش سپه برگذشت برآراست لشکر بران پهن دشت

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 32

چپ لشکرش را بگرشاسپ داد ابر میمنه سام یل با قباد

"He ordered the left flank of his army to be led by Garsivaz, While Sam and Zal went with Qobad to the right."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 30 · PDF page 172

چپ لشکرش را به گرشاسپ داد ابر میمنه سام یل با قباد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 33

رده بر کشیده ز هر سو سپاه منوچهر با سرو در قلب‌گاه

"The army had formed ranks from all sides, Manuchehr with the cypress in the heart of the camp."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 31 · PDF page 172

رده برکشیدند هر دو سپاه منوچهر با سرو در قلبگاه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 34

همی تافت چون مه میان گروه نبود ایچ پیدا ز افراز کوه

"She moved among the group like the moon, Her inner beauty was not visible from the mountain's peak."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 32 · PDF page 172

همی تافت چون مه میان گروه نبود ایچ نیکوتر از آن گروه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 35

سپه کش چو قارن مبارز چو سام سپه برکشیده حسام از نیام

"The army moved forward, with Qaren fighting like a warrior, And the army raised the banner of Hosham."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 33 · PDF page 172

سپه‌کش چو قارن، مبارز چو سام سپه تیغ ها برکشید از نیام

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 36

طلایه به پیش اندرون چون قباد کمین ور چو گرد تلیمان نژاد

"The standard was brought forward, like Qobad, The ambush was hidden like the Talmun tribe."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 34 · PDF page 172

طلایه به پیش اندرون با قباد کمین‌ور چو گرد تلیمان نژاد

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 37

یکی لشکر آراسته چون عروس به شیران جنگی و آوای کوس

"A army adorned like a bride, With lion-like warriors and the sound of battle cries."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 35 · PDF page 172

یکی لشکر آراسته چون عروس به شیران جنگی و آوای کوس

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 38

به تور و به سلم آگهی تاختند که ایرانیان جنگ را ساختند

"They announced with trumpets and drums, That the Iranians had made war."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 36 · PDF page 172

به سلم و به تور آگهی تاختند که کین آوران جنگ را ساختند

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 39

ز بیشه بهامون کشیدند صف ز خون جگر بر لب آورده کف

"They formed ranks in the forest, Their hands stained with the blood of their hearts."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 37 · PDF page 173

زبیشه به هامون کشیدند صف زخون جگر بر لب آورده کف

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 40

دو خونی همان با سپاهی گران برفتند آگنده از کین سران

"Two blood brothers, along with their precious army, Went away, filled with the hatred of their enemies."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 38 · PDF page 173

دوخونی همان با سپاهی گران برفتند آگنده از کین سران

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 41

کشیدند لشکر به دشت نبرد الانان دژ را پس پشت کرد

"The army moved to the battlefield, And now they left the fortress behind."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 39 · PDF page 173

کشیدند لشکر به دشت نبرد الانان و دریا پس پشت کرد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 42

یکایک طلایه بیامد قباد چو تور آگهی یافت آمد چو باد

"One by one, Qobad brought the standards, Like a storm, he came with the announcement."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 40 · PDF page 173

یکایک طلایه برون شد قباد چو تور آگهی یافت آمد چو باد

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 43

بدو گفت نزد منوچهر شو بگویش که ای بی‌پدر شاه نو

"He said to him, 'Go to Manuchehr, And tell him, 'Oh fatherless new king.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 41 · PDF page 173

بدو گفت نزد منوچهر شو بگویش که ای بی پدر شاه نو

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 44

اگر دختر آمد ز ایرج نژاد ترا تیغ و کوپال و جوشن که داد

"If a daughter is born from the Iraj lineage, I will give you a sword, a helmet, and a shield."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 42 · PDF page 173

اگر دختر آمد از ایرج نژاد ترا تیغ و گوپال و جوشن که داد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 45

بدو گفت آری گزارم پیام بدین سان که گفتی و بردی تو نام

"He said to him, 'Yes, I will deliver your message, In the way that you have spoken and carried your name.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 43 · PDF page 173

بدو گفتش: آری گزارم پیام برین سان که گفتی و بردی تو نام

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 46

ولیکن گر اندیشه گردد دراز خرد با دل تو نشیند براز

"But if the thought becomes prolonged, Reason will not sit well with your heart."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 44 · PDF page 173

ولیکن گر اندیشه گردد دراز خرد با دل تو نشیند براز

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 47

بدانی که کاریت هولست پیش بترسی ازین خام گفتار خویش

"Know that your work is terrifying before you, Beware of your own unrefined words."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 45 · PDF page 173

بدانی که کاریت هول‌ست پیش بترسی ازین خام گفتار خویش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 48

اگر بر شما دام و دد روز و شب همی گریدی نیستی بس عجب

"If traps and snares were set for you day and night, You would cry out, it would be no wonder."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 46 · PDF page 173

اگر بر شما دام و دد روز و شب همی گریدی نیستی بس عجب

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 49

که از بیشهٔ نارون تا بچین سواران جنگند و مردان کین

"For from the forest of Naron to Bacheen, Ride warriors of war and men of hate."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 47 · PDF page 173

که از بیشه‌ی نارون تا به چین سواران جنگ اند و مردان کین

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 50

درفشیدن تیغهای بنفش چو بینید باکاویانی درفش

"Drawing their purple swords, They clashed with the warriors of Bakavians."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 48 · PDF page 173

درفشیدن تیغ های بنفش چو بینند با کاویانی درفش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 51

بدرد دل و مغزتان از نهیب بلندی ندانید باز از نشیب

"The terror strikes at your heart and mind, You cannot reach heights without first descending."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 49 · PDF page 173

بدرد دل و مغزتان از نهیب بلندی ندانید باز از نشیب

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 52

قباد آمد آنگه به نزدیک شاه بگفت آنچه بشنید ازان رزم خواه

"Then Qobad came near to the Shah, And told him what he had heard of that battle."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 50 · PDF page 173

قباد آمد آنگه بنزدیک شاه بگفت آنچ بشنید از آن رزمخواه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 53

منوچهر خندید و گفت آنگهی که چونین نگوید مگر ابلهی

"Manuchehr smiled and said then, 'Only a fool would speak in such a way.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 51 · PDF page 173

منوچهر خندید و گفت آنگهی که چونین نگوید مگر ابلهی

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 54

سپاس از جهاندار هر دو جهان شناسندهٔ آشکار و نهان

"Thanks to the creator of both worlds, The knower of the manifest and the hidden."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 52 · PDF page 173

سپاس از جهاندار هر دو جهان شناسنده‌ی آشکار و نهان

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 55

که داند که ایرج نیای منست فریدون فرخ گوای منست

"Who knows, perhaps Iraj is my own, And Faridun is the one who proclaims my fortune."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 53 · PDF page 173

که داند که ایرج نیای من‌ست فریدون فرخ گوای من‌ست

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 56

کنون گر بجنگ اندر آریم سر شود آشکارا نژاد و گهر

"Now, if we engage in battle, Our lineage and treasure will become evident."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 54 · PDF page 173

کنون چون به جنگ اندرآریم سر شود آشکارا نژاد و گهر

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 57

به زور خداوند خورشید و ماه که چندان نمانم ورا دستگاه

"By the force of God, the sun and moon, That I may not remain under his control."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 55 · PDF page 173

به زور خداوند خورشید و ماه که چندان نمانم ورا دستگاه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 58

که بر هم زند چشم زیر و زبر بریده به لشکر نمایمش سر

"Whose eyes are cast down in defeat, I shall present his head to the army."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 56 · PDF page 174

که بر هم زند چشم زیر و زبر ابی تن به لشکر نمایمش سر

No full corresponding Ganjoor couplet

Ganjoor · OLD
No matching couplet

No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 57 · PDF page 174

بخواهم ازو کین فرخ پدر کنم پادشاهیش زیر و زبر

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-14-Fereydon · Couplet 59

بفرمود تا خوان بیاراستند نشستنگه رود و می‌خواستند

"He commanded that they prepare a feast, And they sat by the river and desired wine."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 58 · PDF page 174

بفرمود تا خوان بیاراستند نشستن‌گه رود و می خواستند

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 1

بدان گه که روشن جهان تیره گشت طلایه پراگنده بر گرد دشت

"At that time when the bright world became dark, the scattered treasure was around the plain."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 59 · PDF page 174

بدانگه که روشن جهان تیره‌گشت طلایه پراگند بر پهن دشت

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 2

به پیش سپه قارن رزم زن ابا رای زن سرو شاه یمن

"Before the army, she fought in battle like a warrior, with the banner of the king of Yemen waving."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 60 · PDF page 174

به پیش سپه قارن رزم‌زن ابا رای‌زن سرو شاه یمن

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 3

خروشی برآمد ز پیش سپاه که ای نامداران و مردان شاه

"A roar arose from the front of the army, 'O renowned ones and warriors of the king!'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 61 · PDF page 174

خروشی برآمد ز پیش سپاه که ای نامداران و شیران شاه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 4

بکوشید کاین جنگ آهرمنست همان درد و کین است و خون خستنست

"Strive, for this is the battle of Ahreman, the same pain and enmity, and bloodshed."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 62 · PDF page 174

بدانید کین جنگ آهرمن‌ست همان درد کین‌ست و خون جستن‌ست

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 5

میان بسته دارید و بیدار بید همه در پناه جهاندار بید

"You stand awake amidst the closed doors, all seeking refuge in the Lord of the Worlds."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 63 · PDF page 174

میان بسته دارید و بیدار بید همه در پناه جهاندار بید

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 6

کسی کو شود کشته زین رزمگاه بهشتی بود شسته پاک از گناه

"If someone is killed in this battlefield, they will be a dweller of paradise, washed clean of sins."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 64 · PDF page 174

کسی کو شود کشته زین رزمگاه بهشتی بود، شسته پاک از گناه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 7

هر آن کس که از لشکر چین و روم بریزند خون و بگیرند بوم

"Whoever spills blood and seizes land from the armies of China and Rome,"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 65 · PDF page 174

هرآنکس که از لشکر چین و روم بریزند خون و بگیرند بوم

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 8

همه نیکنامند تا جاودان بمانند با فرهٔ موبدان

"All are renowned to eternity, remaining with the virtue of the wise."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 66 · PDF page 174

همه نیک نامیش تا جاودان، بماند بدو فره موبدان

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 9

هم از شاه یابند دیهیم و تخت ز سالار زر و ز دادار بخت

"And from the king, we receive our wealth and throne, from the lord of gold and the giver of fortune."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 67 · PDF page 174

هم از شاه یابید دیهیم و تخت ز سالار زور وز دادار بخت

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 10

چو پیدا شود پاک روز سپید دو بهره بپیماید از چرخ شید

"When the pure white day appears, the sun will measure out two benefits from the sky."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 68 · PDF page 174

چو پیدا شود پاک روز سپید دو بهره بپیماید از چرخ شید

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 11

ببندید یکسر میان یلی ابا گرز و با خنجر کابلی

"Close ranks like a single line, with the Kabul spear and dagger."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 69 · PDF page 174

ببندید یکسر میان یلی ابا گرز و با خنجر کابلی

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 12

بدارید یکسر همه جای خویش یکی از دگر پای منهید پیش

"Stand together in your designated places, do not move ahead of one another."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 70 · PDF page 174

بدارید یکسر همه جای خویش یکی از دگر پای منهید پیش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 13

سران سپه مهتران دلیر کشیدند صف پیش سالار شیر

"The leaders of the army, the brave commanders, drew up their ranks before the lion-like king."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 71 · PDF page 174

سران سپه، مهتران دلیر کشیدند صف پیش سالار شیر

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 14

به سالار گفتند ما بنده‌ایم خود اندر جهان شاه را زنده‌ایم

"We said to the king, 'We are your servants, for we keep the king alive in the world.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 72 · PDF page 174

به آواز گفتند ما بنده‌ایم خود اندر جهان شاه را زنده‌ایم

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 15

چو فرمان دهد ما همیدون کنیم زمین را ز خون رود جیحون کنیم

"When he commands, we will unite, and turn the Jihun red with blood."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 73 · PDF page 175

چو فرمان دهد ما همیدون کنیم زمین را ز خون رود جیحون کنیم

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-15-Fereydon · Couplet 16

سوی خیمهٔ خویش باز آمدند همه با سری کینه ساز آمدند

"They returned to their own tents, all with a grudge in their hearts."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 74 · PDF page 175

سوی خیمه‌ی خویش باز آمدند همه با سر کینه‌ساز آمدند

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 1

سپیده چو از تیره شب بردمید میان شب تیره اندر خمید

Dawn emerged from the dark night, bending in the midst of the dark night.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 75 · PDF page 175

سپیده چن از جای سر بردمید میان شب تیره اندرخمید

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 2

منوچهر برخاست از قلبگاه ابا جوشن و تیغ و رومی کلاه

Manuchehr rose from his palace, wearing a coat of mail, a sword, and a Roman helmet.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 76 · PDF page 175

منوچهر برخاست از قلبگاه ابا جوشن و تیغ و رومی کلاه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 3

سپه یکسره نعره برداشتند سنانها به ابر اندر افراشتند

"The army raised a single cry, and the spears were raised towards the clouds."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 77 · PDF page 175

سپه یکسره نعره برداشتند سنان ها به ابر اندرافراشتند

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 4

پر از خشم سر ابروان پر ز چین همی بر نوشتند روی زمین

"Filled with anger, their eyebrows furrowed, they stamped their faces upon the ground."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 78 · PDF page 175

پر از خشم سر، ابروان پر ز چین همی برنوشتند روی زمین

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 5

چپ و راست و قلب و جناح سپاه بیاراست لشکر چو بایست شاه

"Left and right, heart and wing of the army, were brought into order when the king stood still."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 79 · PDF page 175

چپ و راست و قلب و جناح سپاه بیاراست یکسر چو بایست، شاه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 6

زمین شد به کردار کشتی برآب تو گفتی سوی غرق دارد شتاب

"The earth became like a ship on the water, as you said, rushing towards drowning."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 80 · PDF page 175

زمین شد بکردار کشتی بر آب تو گفتی سوی غرق دارد شتاب

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 7

بزد مهره بر کوههٔ ژنده پیل زمین جنب جنبان چو دریای نیل

"The elephant struck its tusk against the craggy mountain, causing the earth to tremble like the Nile."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 81 · PDF page 175

بزد مهره بر کوهه‌ی زنده‌پیل زمین جنب جنبان چو دریای نیل

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 8

همان پیش پیلان تبیره زنان خروشان و جوشان و پیلان دمان

"Amidst the elephants, the Tabari women were shouting and stirring, and the elephants were trumpeting."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 82 · PDF page 175

همان پیش پیلان تبیره‌زنان خروشان و جوشان و پیلان دمان

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 9

یکی بزمگاهست گفتی به جای ز شیپور و نالیدن کره نای

"You once spoke of a gathering, where the harp and the lament of the kamancheh were heard."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 83 · PDF page 175

یکی بزمگاهست گفتی بجای ز شیپور و نالیدن کرنای

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 10

برفتند از جای یکسر چو کوه دهاده برآمد ز هر دو گروه

"They moved from their place like a mountain, and the leaders emerged from both groups."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 84 · PDF page 175

برفتند از آن دشت یکسره چو کوه دهاده برآمد ز هر دو گروه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 11

بیابان چو دریای خون شد درست تو گفتی که روی زمین لاله رست

"The desert became like a sea of blood, as you said, the earth bloomed with tulips."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 85 · PDF page 175

بیابان چو دریای خون شد درست توگفتی که روی زمین لاله رست

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 12

پی ژنده پیلان بخون اندرون چنان چون ز بیجاده باشد ستون

"Go inside the ranks of the elephants and spill blood, like a pillar in the battlefield."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 86 · PDF page 175

پی زنده‌پیلان به خون اندرون چنان چون ز بیجاده باشد ستون

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 13

همه چیزگی با منوچهر بود کزو مغز گیتی پر از مهر بود

"Everything was with Manuchehr, whose mind was full of love for wisdom."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 87 · PDF page 175

همه چیرگی با منوچهر بود کزو مغز گیتی پر از مهر بود

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 14

چنین تا شب تیره سر بر کشید درخشنده خورشید شد ناپدید

"Thus, until the dark night drew its veil, the shining sun disappeared."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 88 · PDF page 175

چنین تا شب تیره سر درکشید درخشنده خورشید شد ناپدید

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 15

زمانه بیک سان ندارد درنگ گهی شهد و نوش است و گاهی شرنگ

"The era does not remain the same, sometimes it is sweet and pleasant, and sometimes it is bitter and harsh."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 89 · PDF page 175

زمانه بیکسان ندارد درنگ گهی شهد و نوش‌ست و گاهی شرنگ

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 16

دل تور و سلم اندر آمد بجوش به راه شبیخون نهادند گوش

"Your heart and soul boiled with passion, as they placed the night's blood on their ears."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 90 · PDF page 176

دل سلم و تور از غم آمد بهجوش به راه شبیخون نهادند گوش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-16-Fereydon · Couplet 17

چو شب روز شد کس نیامد به جنگ دو جنگی گرفتند ساز درنگ

"When night fell, no one came to battle, so they postponed the two battles."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 91 · PDF page 176

چو شب روز شد کس نیامد به جنگ دو جنگی گرفتند ساز درنگ

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 1

چو از روز رخشنده نیمی برفت دل هر دو جنگی ز کینه بتفت

When half of the shining day had passed, the hearts of both warriors burned with hatred.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 92 · PDF page 176

چن از روز رخشنده نیمی برفت دل هر دو خونی ز کینه بتفت

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 2

به تدبیر یک با دگر ساختند همه رای بیهوده انداختند

They conspired against each other and threw all their plans to waste.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 93 · PDF page 176

به تدبیر یک با دگر ساختند همه رای بیهوده انداختند

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 3

که چون شب شود ما شبیخون کنیم همه دشت و هامون پر از خون کنیم

"When night falls, let us make it a night of slaughter, let us fill all the plain and mountain with blood."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 94 · PDF page 176

که چون شب بود ما شبیخون کنیم همه کوه و هامون پر از خون کنیم

No full corresponding Ganjoor couplet

Ganjoor · OLD
No matching couplet

No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 95 · PDF page 176

چو آمد شب و روز شد در نهان سیاهی گرفتش سراسر جهان

No full corresponding Ganjoor couplet

Ganjoor · OLD
No matching couplet

No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 96 · PDF page 176

دو بیدادگر لشکر آراستند شبیخون همی بآرزو خواستند

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 4

چو کارآگهان آگهی یافتند دوان زی منوچهر بشتافتند

"When the messengers found out about the plan, they rushed to Manuchehr in haste."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 97 · PDF page 176

چو کارآگهان آگهی یافتند دوان زی منوچهر بشتافتند

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 5

رسیدند پیش منوچهر شاه بگفتند تا برنشاند سپاه

"They arrived before King Manuchehr and said, 'Order the army to march.'"

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 98 · PDF page 176

شنیده به پیش منوچهر شاه بگفتند تا برنشاند سپاه

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 6

منوچهر بشنید و بگشاد گوش سوی چاره شد مرد بسیار هوش

Manuchehr listened and opened his ears, A man of great intelligence headed towards the solution.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 99 · PDF page 176

منوچهر بشنید و بگشاد گوش سوی چاره شد مرد بسیار هوش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 7

سپه را سراسر به قارن سپرد کمین‌گاه بگزید سالار گرد

He entrusted the army entirely to Garen, the leader chose a hidden place.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 100 · PDF page 176

سپه را سراسر به قارن سپرد کمین‌گاه بگزید سالار گرد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 8

ببرد از سران نامور سی‌هزار دلیران و گردان خنجرگزار

He took away from the famous leaders Thirty thousand brave and dagger-wielding warriors.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 101 · PDF page 176

ببرد از سران نامور سی هزار دلیران و مردان خنجرگزار

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 9

کمین‌گاه را جای شایسته دید سواران جنگی و بایسته دید

He saw a suitable place for an ambush, And saw warriors ready for battle.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 102 · PDF page 176

کمین گاه را جای شایسته دید سوارانش جنگی و بایسته دید

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 10

چو شب تیره شد تور با صدهزار بیامد کمربستهٔ کارزار

"When the dark night fell, Tūr arrived with a hundred thousand bound for battle."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 103 · PDF page 176

چو شب تیره شد تور با صدهزار بیامد کمر بسته‌ی کارزار

No full corresponding Ganjoor couplet

Ganjoor · OLD
No matching couplet

No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 104 · PDF page 176

شبیخون سگالیده و ساخته سنان ها به ابر اندرافراخته

Ganjoor only in this section

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 11

شبیخون سگالیده و ساخته بپیوسته تیر و کمان آخته

"Bloodthirsty and ready for battle, they had strung their bows and arrows."

Jalal Khaleghi · NEW
No matching couplet

No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.

No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 12

چو آمد سپه دید بر جای خویش درفش فروزنده بر پای پیش

"When the army arrived and saw their place, they lit their torches and advanced forward."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 105 · PDF page 176

چن آمد سپه دید بر جای خویش درفش فروزنده بر پای خویش

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 13

جز از جنگ و پیکار چاره ندید خروش از میان سپه بر کشید

"They saw no solution but war and battle, And the sound of their battle cry rose from among the army."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 106 · PDF page 177

جز از جنگ و پیکار چاره ندید خروش از میان سپه برکشید

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 14

ز گرد سواران هوا بست میغ چو برق درخشنده پولاد تیغ

"From the dust rose the cavalry's swords, Shining like lightning, made of polished steel."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 107 · PDF page 177

ز گرد سواران هوا بست میغ چو برق درخشنده پولاد تیغ

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 15

هوا را تو گفتی همی برفروخت چو الماس روی زمین را بسوخت

"You spoke to the wind and it blew fiercely, Like a diamond, it burned the face of the earth."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 108 · PDF page 177

هوا را تو گفتی همی برفروخت چن الماس روی زمین را بسوخت

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 16

به مغز اندرون بانگ پولاد خاست به ابر اندرون آتش و باد خاست

"The sound of steel rose from within their minds, And within the clouds, fire and wind rose."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 109 · PDF page 177

به مغز اندرون بانگ پولاد خاست به ابر اندرون آتش و باد خاست

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 17

برآورد شاه از کمین گاه سر نبد تور را از دو رویه گذر

"The king emerged from the ambush, And Tūr had no escape from both sides."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 110 · PDF page 177

برآورد شاه از کمین‌گاه سر نبد تور را از دو رویه گذر

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 18

عنان را بپیچید و برگاشت روی برآمد ز لشکر یکی های هوی

"He wrapped the reins and lifted his face, One of the bravest warriors emerged from the army."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 111 · PDF page 177

عنان را بپیچید و برگاشت روی برآمد ز لشکر یکی های هوی

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 19

دمان از پس ایدر منوچهر شاه رسید اندر آن نامور کینه خواه

Behind him, King Manuchehr's army arrived, And entered the famous battlefield seeking revenge.

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 112 · PDF page 177

دمان از پس اندر منوچهر شاه رسید اندر آن نامور کینه‌خواه

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 20

یکی نیزه انداخت بر پشت او نگونسار شد خنجر از مشت او

"He threw a spear at his back, And the dagger fell from his hand."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 113 · PDF page 177

یکی نیزه انداخت بر پشت اوی نگوسار شد خنجر از مشت اوی

Same letters and numbers

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 21

ز زین برگرفتش بکردار باد بزد بر زمین داد مردی بداد

"The wind lifted him up from his feet, And he fell to the ground, giving his life."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 114 · PDF page 177

ز زین برگرفتش بکردار باد بزد بر زمین داد مردی بداد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 22

سرش را هم آنگه ز تن دور کرد دد و دام را از تنش سور کرد

"He then severed his head from his body, And burned his body to ashes, destroying his traps and snares."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 115 · PDF page 177

سرش را همانگه ز تن باز کرد دد و دام را از تنش ساز کرد

Letters differ

Ganjoor · OLD
06-17-Fereydon · Couplet 23

بیامد به لشکرگه خویش باز به دیدار آن لشکر سرفراز

"He returned to his own army once again, Proudly beholding the sight of his army."

Jalal Khaleghi · NEW
Couplet 116 · PDF page 177

بیامد به لشکرگه خویش باز بدید آن نشان نشیب و فراز