← Introduction & all sections Volume 1 · Section 32
گفتار اندر خواب دیدن سام نریمان Complete header-to-header section · 520 Jalal Khaleghi couplets · PDF pages 202–239. Scan-checked reading transcription for your review. Poems and headings only; footnotes and reference numbers omitted.
All sections · ← Previous section · Next section → Reading and comparison method Only letters and numbers count as differences. Spaces, punctuation, vowel marks and invisible characters are ignored. Whole words are highlighted to preserve Persian joining. The displayed text keeps its stored spacing. Optional vocalization and printed justification are not reproduced.
The supplied Ganjoor Persian and English are preserved. English has not been revised for Jalal Khaleghi. Rows follow Jalal Khaleghi. Notes identify different ordering and partial correspondence. An empty cell means no complete corresponding couplet has been aligned here.
Ganjoor · OLD
به سام نریمان رسید آگهی
از آن نیک پی پور با فرّهی
"The news reached Sam Nariman,
Of the good fortune of the son of Pour with his noble character."
Jalal Khaleghi · NEW
به سام نریمان رسید آگهی
از آن نامور پور با فرهی
Ganjoor · OLD
شبی از شبان داغ دل خفته بود
ز کار زمانه برآشفته بود
"One night, the heart's pain had put the youth to sleep,
Disturbed by the events of the time."
Jalal Khaleghi · NEW
شبی از شبان داغ دل خفته بود
ز کار زمانه برآشفته بود
Ganjoor · OLD
چنان دید در خواب کز هندوان
یکی مرد بر تازی اسپ دوان
"In his dream, he saw a man from India,
Riding a fresh horse at full speed."
Jalal Khaleghi · NEW
چنان دید کز کشور هندوان
یکی مرد بر تازی اسپی دوان
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
[فراز آمدی تا بنزدیک سام
سواری سرافراز و گرد و همام]
Ganjoor · OLD
ورا مژده دادی به فرزند او
بر آن برز شاخ برومند او
"And he gave the good news to his son,
About his tall and strong cypress tree."
Jalal Khaleghi · NEW
ورا مژده دادی به فرزند اوی
بران برز شاخ برومند اوی
Ganjoor · OLD
چو بیدار شد موبدان را بخواند
از این در سخن چند گونه براند
"When Mobad woke up, he recited a prayer,
And spoke of many things from this door."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بیدار شد موبدان را بخواند
وزین در سخن چند گونه براند
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
بدیشان بگفت آنچ در خواب دید
جز آن هر چه از کاردانان شنید
Ganjoor · OLD
چه گویید گفت اندر این داستان
خردتان بر این هست همداستان
"What do you say?" he asked in this story,
"Your wisdom is also part of this tale."
Jalal Khaleghi · NEW
چه گویید گفت اندرین داستان
خردتان بدین هست همداستان
Ganjoor · OLD
هر آنکس که بودند پیر و جوان
زبان برگشادند بر پهلوان
"Every old and young person
Opened their mouths to speak of the hero."
Jalal Khaleghi · NEW
هر آنکس که بودند پیر و جوان
زبان برگشادند بر پهلوان
Ganjoor · OLD
که بر سنگ و بر خاک شیر و پلنگ
چه ماهی به دریا درون با نهنگ
"Like lions and leopards on rocks and soil,
A fish in the sea with a whale did coil."
Jalal Khaleghi · NEW
که بر سنگ و بر خاک شیر و پلنگ
چه ماهی بدآب اندرون با نهنگ
Ganjoor · OLD
همه بچه را پروراننده‌اند
ستایش به یزدان رساننده‌اند
"They nurture all the children,
And praise God."
Jalal Khaleghi · NEW
همه بچه را پروراننده‌اند
ستایش به یزدان رساننده‌اند
Ganjoor · OLD
تو پیمان نیکی دهش بشکنی
چنان بی‌گنه بچه را بفگنی
"If you break your promise of kindness,
You will unjustly kill an innocent child."
Jalal Khaleghi · NEW
تو پیمان نیکی دهش بشکنی
چنان بی‌گنه بچه را بفگنی
Ganjoor · OLD
به یزدان کنون سوی پوزش گرای
که اوی است بر نیکویی رهنمای
"Turn now towards seeking forgiveness from God,
For He is the guide to goodness."
Jalal Khaleghi · NEW
به یزدان کنون سوی پوزش گرای
که اویست بر نیک وبد رهنمای
Ganjoor · OLD
چو شب تیره شد رای خواب آمدش
از اندیشهٔ دل شتاب آمدش
"When the night became dark, sleep came to him,
And he hurried from the thoughts of his heart."
Jalal Khaleghi · NEW
چو شب تیره شد رای خواب آمدش
کز اندیشه‌ی دل شتاب آمدش
Ganjoor · OLD
چنان دید در خواب کز کوه هَند
درفشی برافراشتندی بلند
"He saw in his dream that from the mountains of India,
A tall purple banner was raised."
Jalal Khaleghi · NEW
چنان دید در خواب کز کوه هند
درفشی برافراختندی بلند
Ganjoor · OLD
جوانی پدید آمدی خوب روی
سپاهی گران از پس پشت اوی
"A young man appeared with a handsome face,
A heavy army following behind him."
Jalal Khaleghi · NEW
غلامی پدید آمدی خوبروی
سپاهی گران از پس پشت اوی
Ganjoor · OLD
به دست چپش بر یکی موبدی
سوی راستش نامور بخردی
"With his left hand, he struck a Mobad,
And with his right, he bought a famous one."
Jalal Khaleghi · NEW
به دست چپش بر یکی موبدی
سوی راستش نامور بخردی
Ganjoor · OLD
یکی پیش سام آمدی زان دو مرد
زبان بر گشادی به گفتار سرد
"One man came before Sam, from those two men,
He opened his mouth to speak with cold words."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی پیش سام آمدی زان دو مرد
گشادی زبان را به گفتار سرد
Ganjoor · OLD
که ای مرد بی‌باک ناپاک رای
دل و دیده شسته ز شرم خدای
"You, the fearless and impure-minded man,
With shame, your heart and eyes have been washed by God."
Jalal Khaleghi · NEW
که ای مرد ناباک ناپاک رای
دل و دیده شسته ز شرم خدای
Ganjoor · OLD
تو را دایه گر مرغ شاید همی
پس این پهلوانی چه باید همی
"If you have a nurse, it may be for a bird,
So what need is there for this heroism?"
Jalal Khaleghi · NEW
ترا دایه گر مرغ شایسته‌یی
پس این پهلوانی چه بایسته‌یی
Ganjoor · OLD
گر آهو است بر مرد موی سپید
تو را ریش و سر گشت چون خنگ بید
"If he is a deer, with white hair on his body,
Your beard and head will turn like a wild willow."
Jalal Khaleghi · NEW
گر آهوست بر مرد موی سپید
ترا ریش و سر گشت چون خنگ بید
Ganjoor · OLD
پس از آفریننده بیزار شو
که در تنتْ هر روز رنگیست نو
"Be disgusted with the Creator,
For in your body every day there is a new color."
Jalal Khaleghi · NEW
پس از آفریننده بیزار شو
که در تنت هر روز رنگیست نو
Ganjoor · OLD
پسر گر به نزدیک تو بود خوار
کنون هست پروردهٔ کردگار
"If the son was lowly in your eyes before,
Now he is nurtured by the Creator."
Jalal Khaleghi · NEW
پسر گر بنزد پدر بود خوار
کنون هست پرورده‌ی کردگار
Ganjoor · OLD
کز او مهربان‌تر ورا دایه نیست
تو را خود به مهر اندرون مایه نیست
"If he has no nurse who is kinder than him,
You yourself have no source of love within."
Jalal Khaleghi · NEW
کزو مهربان تر بدو دایه نیست
ترا خود به مهر اندرون مایه نیست
Ganjoor · OLD
به خواب اندرون بر خروشید سام
چو شیر ژیان کاندر آید به دام
"In his inner dream, Sam roared like a lion,
That enters the trap."
Jalal Khaleghi · NEW
به خواب اندرون برخروشید سام
چو شیر ژیان کاندر آید به دام
Ganjoor · OLD
چو بیدار شد بخردان را بخواند
سران سپه را همه برنشاند
"When he woke up, he called for the Khorasani horse,
And he made all the leaders of the army rise up."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بیدار شد بخردان را بخواند
سران سپه را همه برنشاند
Ganjoor · OLD
بیامد دمان سوی آن کوهسار
که افگندگان را کند خواستار
"He came towards that mountainous region,
To seek out those who had been lost."
Jalal Khaleghi · NEW
بیامد دمان سوی آن کوهسار
که افگندگان را کند خواستار
Ganjoor · OLD
سر اندر ثریا یکی کوه دید
که گفتی ستاره بخواهد کشید
"He saw a mountain in the Milky Way,
And said that a star wanted to be drawn."
Jalal Khaleghi · NEW
سر اندر ثریا یکی کوه دید
که گفتی ستاره بخواهد کشید
Ganjoor · OLD
نشیمی از او برکشیده بلند
که ناید ز کیوان بر او بر گزند
"A breeze lifted him high,
That not even the stars could reach him."
Jalal Khaleghi · NEW
نشیمی ازو برکشیده بلند
که ناید ز کیوان بروبر گزند
Ganjoor · OLD
فرو برده از شیز و صندل عمود
یک اندر دگر ساخته چوب عود
"Stripped of his shirt and sandals,
He made one out of fragrant wood."
Jalal Khaleghi · NEW
فرو برده از شیز و صندل عمود
یک اندر دگر بافته چوب عود
Ganjoor · OLD
بدان سنگ خارا نگه کرد سام
بدان هیبت مرغ و هول کنام
"Sam held onto that thorny rock,
In awe of the bird's majesty and terror."
Jalal Khaleghi · NEW
بدان سنگ خارا نگه کرد سام
بدان هیبت مرغ و هول کنام
Ganjoor · OLD
یکی کاخ بد تارک اندر سماک
نه از دست رنج و نه از آب و خاک
"A bad palace abandoned in the sky,
Neither from suffering nor from water and dust."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی کاخ بد تارک اندر سماک
نه از رنج دست و نه از آب و خاک
Ganjoor · OLD
ابر آفریننده کرد آفرین
بمالید رخسارگان بر زمین
"The Creator of the clouds created a cloud,
And cast it upon the faces of the earth."
Jalal Khaleghi · NEW
ابر آفریننده کرد آفرین
بمالید رخسارگان بر زمین
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
کزانسان درو کوه و مرغ آفرید
ز خارا سر اندر ثریا کشید
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
بدانست کو دادگر داورست
توانا و از برتران برترست
Ganjoor · OLD
ره بر شدن جست و کی بود راه
دد و دام را بر چنان جایگاه
"He sought a way to escape,
From such a place of traps and snares."
Jalal Khaleghi · NEW
ره برشدن جست و کی بود راه
دد و دام را بر چنان جایگاه
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
همی گفت کای برتر از جایگاه
ز روشن روان و ز خورشید و ماه
"He said, 'Oh, superior to any place,
From the bright soul and from the sun and moon.'"
Jalal Khaleghi · NEW
همی گفت کای برتر از جایگاه
ز روشن گمان و ز خورشید و ماه
Ganjoor · OLD
گر این کودک از پاک پشت من است
نه از تخم بد گوهر آهرمن است
"If this child is from my pure lineage,
Then he is not of the evil seed of Ahriman."
Jalal Khaleghi · NEW
گر این کودک از پاک پشت منست
نه از تخم بدگوهر آهرمن‌ست
Ganjoor · OLD
از این بر شدن بنده را دست گیر
مر این پر گنه را تو اندر پذیر
"Take the hand of this servant who is departing,
And accept this sinful one into your embrace."
Jalal Khaleghi · NEW
ازین برشدن بنده را دست گیر
مرین بی‌گنه را تو اندرپذیر
Ganjoor · OLD
چنین گفت سیمرغ با پور سام
که ای دیده رنج نشیم و کنام
Thus spoke the Simurgh to Sam's son,
"O weary eyes and soul, be at ease."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت سیمرغ با پور سام
که ای دیده رنج نشیم و کنام
Ganjoor · OLD
پدر سام یل پهلوان جهان
سرافرازتر کس میان مهان
"Sam, father of the world's champion,
Prouder than any among the stars."
Jalal Khaleghi · NEW
پدر سام یل پهلوان جهان
سرافرازتر کس میان مهان
Ganjoor · OLD
بدین کوه فرزند جوی آمدست
تو را نزد او آب روی آمدست
"To this mountain, the son has come seeking,
He has brought you water to refresh."
Jalal Khaleghi · NEW
بدین کوه فرزند جوی آمده‌ست
ترا نزد او آب روی آمده‌ست
Ganjoor · OLD
روا باشد اکنون که بردارمت
بی‌آزار نزدیک او آرمت
"It is fitting now that I lift you up,
And bring you near without harm."
Jalal Khaleghi · NEW
روا باشد اکنون که بردارمت
بی‌آزار نزدیک او آرمت
Ganjoor · OLD
به سیمرغ بنگر که دستان چه گفت
که سیر آمدستی همانا ز جفت
"Look at the Simurgh, for what did he say,
That you have come weary from the journey, indeed from your mate."
Jalal Khaleghi · NEW
به سیمرغ بنگر که دستان چه گفت
که سیر آمدستی همانا ز جفت
Ganjoor · OLD
نشیم تو رخشنده گاه من است
دو پرّ تو فرّ کلاه من است
"Your shining abode is my resting place,
Your two wings are the glory of my crown."
Jalal Khaleghi · NEW
نشیم تو فرخنده گاه منست
دو پر تو فر کلاه منست
Ganjoor · OLD
چنین داد پاسخ که گر تاج و گاه
ببینی و رسم کیانی کلاه
He replied in this manner, "If you were to see the crown and throne,
You would witness the customs of the royal court."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد پاسخ که گر تخت و گاه
ببینی و رسم کیانی کلاه
Ganjoor · OLD
مگر کاین نشیمت نیاید به کار
یکی آزمایش کن از روزگار
"But if this abode does not suit you,
Test it once, for the sake of time."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر کین نشیمت نیاید بکار
یکی آزمایش کن از روزگار
Ganjoor · OLD
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
خجسته بود سایهٔ فرّ من
"I mounted myself on a single feather,
And the shadow of my glory was blessed."
Jalal Khaleghi · NEW
ابا خویشتن بر یکی پر من
همیشه همی باش در فر من
Ganjoor · OLD
که در زیر پرت بپرورده‌ام
ابا بچّگانت برآورده‌ام
"For under your wing I was nurtured,
And I have raised your children."
Jalal Khaleghi · NEW
که در زیر پرت بپرورده‌ام
ابا بچگانت برآورده‌ام
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
گرت هیچ سختی به روی آورند
ور از نیک و بد گفت و گوی آورند
If they bring any hardship upon you,
And speak of good and evil.
Jalal Khaleghi · NEW
گرت هیچ سختی بروی آورند
گر از نیک و بد گفت و گوی آورند
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
بر آتش برافگن یکی پرّ من
ببینی هم اندر زمان فرّ من
"I flew up in flames on a single feather,
And you would see my glory in that moment."
Jalal Khaleghi · NEW
بر آتش برافگن یکی پر من
ببینی هم اندر زمان فر من
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
همان گه بیایم چو ابر سیاه
بی‌آزارت آرم بدین جایگاه
"At that moment, I will come like a black cloud,
And bring you to this place without harm."
Jalal Khaleghi · NEW
همانگه بیایم چو ابر سیاه
بی‌آزارت آرم بدین جایگاه
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
فرامش مکن مهر دایه ز دل
که در دل مرا مهر تو دلگسل
Do not forget the love of the nurse from your heart,
For your love is a comfort to my heart.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
دلش کرد پدرام و برداشتش
گرازان به ابر اندر افراشتش
His heart was moved by Paderam and he lifted it up,
And the eagles lifted it up to the clouds.
Jalal Khaleghi · NEW
دلش گشت پدرام و برداشتش
گرازان به ابر اندرافراشتش
Ganjoor · OLD
ز پروازش آورد نزد پدر
رسیده به زیر برش موی سر
From his flight, he brought it to his father,
And it had reached under the hair of his head.
Jalal Khaleghi · NEW
ز پروازش آورد پیش پدر
رسیده به زیر برش موی سر
Ganjoor · OLD
تنش پیلوار و به رخ چون بهار
پدر چون بدیدش بنالید زار
"His body was covered in dust, but his face was like spring,
When his father saw him, he cried out in sorrow."
Jalal Khaleghi · NEW
تنش پیلوار و دو رخ چون بهار
پدر چون بدیدش بنالید زار
Ganjoor · OLD
فرو برد سر پیش سیمرغ زود
نیایش همی بآفرین برفزود
"He bowed his head before the Simurgh,
And his prayer increased in praise."
Jalal Khaleghi · NEW
فرو برد سر پیش سیمرغ زود
نیایش همی بافرین برفزود
Ganjoor · OLD
سراپای کودک همی بنگرید
همی تاج و تخت کئی را سزید
"He looked at the child from head to toe,
And deemed him worthy of throne and crown."
Jalal Khaleghi · NEW
سراپای کودک همه بنگرید
همی تاج و تخت کی را سزید
Ganjoor · OLD
بر و بازوی شیر و خورشید روی
دل پهلوان دست شمشیر جوی
"On his chest, the lion and sun,
In the heart of the warrior, the hand of the sword."
Jalal Khaleghi · NEW
بر و بازوی شیر و خورشید روی
دل پهلوان، دست شمشیر جوی
Ganjoor · OLD
سپیدش مژه دیدگان قیرگون
چو بسد لب و رخ به مانند خون
"His eyelashes were white like Qirgun,
And his lips and cheeks were like blood."
Jalal Khaleghi · NEW
سیاهش مژه دیدها قیرگون
چو بسد لب و رخ همانند خون
Ganjoor · OLD
دل سام شد چون بهشت برین
بر آن پاک فرزند کرد آفرین
"His heart became like paradise,
And he praised the pure child."
Jalal Khaleghi · NEW
دل سام شد چون بهشت برین
بران پاک فرزند کرد آفرین
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به من ای پسر گفت دل نرم کن
گذشته مکن یاد و دل گرم کن
"He said to me, 'Oh son, soften your heart,
Do not dwell on the past, and warm your heart.'"
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
منم کم‌ترین بنده یزدان پرست
از آن پس که آوردمت باز دست
"I am the humblest servant of God,
Since I have returned to you with open hands."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
پذیرفته‌ام از خدای بزرگ
که دل بر تو هرگز ندارم سترگ
"I have accepted from the great God,
That I will never have a hard heart towards you."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بجویم هوای تو از نیک و بد
از این پس چه خواهی تو چونان سزد
"I seek your favor in good and bad,
What do you desire from me, I will do as it fits."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
تنش را یکی پهلوانی قبای
بپوشید و از کوه بگزارد پای
"A warrior dressed him in armor,
And sent him down from the mountain on foot."
Jalal Khaleghi · NEW
تنش را یکی پهلوانی قبای
بپوشید و ز کوه بگذارد پای
Ganjoor · OLD
فرود آمد از کوه و بالای خواست
همان جامهٔ خسرو آرای خواست
"He descended from the mountain and sought the same attire of Khosrow."
Jalal Khaleghi · NEW
فرود آمد از کوه و بالای خواست
همان جامه‌ی خسروآرای خواست
Ganjoor · OLD
سپه یکسره پیش سام آمدند
گشاده دل و شادکام آمدند
"A single-headed army came before Sam,
With open hearts and joyful spirits they came."
Jalal Khaleghi · NEW
سپه یکسره پیش سام آمدند
گشاده دل و شادکام آمدند
Ganjoor · OLD
تبیره‌زنان پیش بردند پیل
برآمد یکی گرد مانند نیل
"The female elephant trainers brought the elephant forward,
A round one emerged, like the Nile."
Jalal Khaleghi · NEW
تبیره‌زنان پیش بردند پیل
برآمد یکی گرد چون کوه نیل
Ganjoor · OLD
خروشیدن کوس با کرّه‌نای
همان زنگ زرین و هندی درای
"The clashing of swords and shields resounded,
The same golden and Indian bells."
Jalal Khaleghi · NEW
خروشیدن کوس با کره نای
همان زنگ زرین و هندی درای
Ganjoor · OLD
سواران همه نعره برداشتند
بدان خرّمی راه بگذاشتند
"The riders all raised a cry,
And set out on the path with joy."
Jalal Khaleghi · NEW
سواران همه نعره برداشتند
بدان خرمی راه بگذاشتند
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
چو اندر هوا شب علم برگشاد
شد آن روی رومیش زنگی نژاد
"When the flag was unfurled in the night sky,
His Roman face became tinged with blackness."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بر آن دشت هامون فرود آمدند
بخفتند و یکبار دم بر زدند
"They descended onto the plain of Hamoun,
They rested and took a deep breath."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
چو بر چرخ گردان درفشنده شید
یکی خیمه زد از حریر سپید
"When the shining sun revolved in the sky,
One pitched a tent of white silk."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
به شادی به شهر اندرون آمدند
ابا پهلوانی فزون آمدند
"They entered the inner city with joy,
The Aba Pahlavan came in abundance."
Jalal Khaleghi · NEW
به شادی به شهر اندرون آمدند
ابا پهلوانی فزون آمدند
Ganjoor · OLD
یکایک به شاه آمد این آگهی
که سام آمد از کوه با فرّهی
One by one, this news reached the king,
That Sam had come from the mountain with glory.
Jalal Khaleghi · NEW
یکایک به شاه آمد این آگهی
که سام آمد از کوه با فرهی
Ganjoor · OLD
بدان آگهی شد منوچهر شاد
بسی از جهان آفرین کرد یاد
With that news, Manuchehr became joyful,
He remembered many creations of the world.
Jalal Khaleghi · NEW
بدان آگهی شد منوچهر شاد
بسی از جهان آفرین کرد یاد
Ganjoor · OLD
بفرمود تا نوذر نامدار
شود تازیان پیش سام سوار
He commanded that the renowned Nozar
Should become the leader of the fresh troops before Sam.
Jalal Khaleghi · NEW
بفرمود تا نوذر نامدار
شود تازنان پیش سام سوار
Ganjoor · OLD
کند آفرین کیانی بر اوی
بدان شادمانی که بگشاد روی
Heavenly blessings were bestowed upon him,
For the joy that shone upon his face.
Jalal Khaleghi · NEW
کند آفرین کیانی بروی
بران شادمانی گشاده روی
Ganjoor · OLD
بفرمایدش تا سوی شهریار
شود تا سخنها کند خواستار
He commanded him to go to the king,
To speak his desires and requests.
Jalal Khaleghi · NEW
بفرمایدش تا سوی شهریار
شود تا سخنها کند خواستار
Ganjoor · OLD
ببیند یکی روی دستان سام
به دیدار ایشان شود شادکام
He sees Sam's face and becomes joyful,
To meet him and shake his hands.
Jalal Khaleghi · NEW
ببیند یکی روی دستان سام
که بد پرورانیده اندر کنام
Ganjoor · OLD
و زین جا سوی زابلستان شود
بر آیین خسرو پرستان شود
And from here, he went towards Zabolistan,
To attend the ceremony of the worshipers of Khosrow.
Jalal Khaleghi · NEW
وزانجا سوی زاولستان شود
بر أیین خسروپرستان شود
Ganjoor · OLD
چو نوذر بر سام نیرم رسید
یکی نو جهان پهلوان را بدید
When Nozar reached near Sam,
He saw a new world's hero.
Jalal Khaleghi · NEW
چو نوذر بر سام نیرم رسید
که پور جهان پهلوان را بدید
Ganjoor · OLD
فرود آمد از باره سام سوار
گرفتند مر یک‌دگر را کنار
He descended from his horse, Sam,
And they embraced each other.
Jalal Khaleghi · NEW
فرود آمد از اسپ سام سوار
گرفتند مر یکدیگر را کنار
Ganjoor · OLD
ز شاه و ز گردان بپرسید سام
از ایشان بدو داد نوذر پیام
"Sam asked about the king and his court,
Nozar delivered a message from them."
Jalal Khaleghi · NEW
ز شاه و ز گردان بپرسید سام
وزیشان بدو داد نوذر پیام
Ganjoor · OLD
چو بشنید پیغام شاه بزرگ
زمین را ببوسید سام سترگ
"When he heard the message of the great king,
Sam kissed the ground with great reverence."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بشنید پیغام شاه بزرگ
زمین را ببوسید سام سترگ
Ganjoor · OLD
دوان سوی درگاه بنهاد روی
چنان کش بفرمود دیهیم جوی
"He ran towards the gate with his face set,
As the king had commanded him to do."
Jalal Khaleghi · NEW
دمان سوی درگاه بنهاد روی
چنان کش بفرمود دیهیم جوی
Ganjoor · OLD
چو آمد به نزدیکی شهریار
سپهبد پذیره شدش از کنار
"When he came near the king,
The commander welcomed him from the side."
Jalal Khaleghi · NEW
چن آمد بنزدیکی شهر شاه
سپهبد پذیره شدش با سپاه
Ganjoor · OLD
درفش منوچهر چون دید سام
پیاده شد از باره بگذارد گام
"When Manuchehr saw Sam,
He dismounted and took a step forward."
Jalal Khaleghi · NEW
درفش منوچهر چون دید سام
پیاده شد از اسپ و بگذارد گام
Ganjoor · OLD
منوچهر فرمود تا برنشست
مر آن پاکدل گرد خسرو پرست
"Manuchehr commanded him to sit down,
That pure-hearted one, the worshiper of Khosrow."
Jalal Khaleghi · NEW
منوچهر فرمود تا برنشست
مرآن پاک دل مرد خسرو پرست
Ganjoor · OLD
سوی تخت و ایوان نهادند روی
چه دیهیم دار و چه دیهیم جوی
"They led him towards the throne and the courtyard,
What gifts of land and what gifts of water?"
Jalal Khaleghi · NEW
سوی تخت ایران نهادند روی
چه دیهیم دار و چه دیهیم جوی
Ganjoor · OLD
منوچهر برگاه بنشست شاد
کلاه بزرگی به سر برنهاد
"Manuchehr sat happily on the throne,
Wearing a great crown on his head."
Jalal Khaleghi · NEW
منوچهر بر گاه بنشست شاد
کلاه بزرگی به سربرنهاد
Ganjoor · OLD
به یک دست قارن به یک دست سام
نشستند روشن‌دل و شادکام
"With one hand Qaren and with one hand Sam,
They sat bright-hearted and joyful."
Jalal Khaleghi · NEW
به یک دست قارن به یک دست سام
نشستند روشن دل و شادکام
Ganjoor · OLD
پس آراسته زال را پیش شاه
به رزّین عمود و به رزّین کلاه
"So he adorned Zal before the king,
With a silk robe and a silk hat."
Jalal Khaleghi · NEW
پس آراسته زال را پیش شاه
به زرین عمود و به زرین کلاه
Ganjoor · OLD
گرازان بیاورد سالار بار
شگفتی بماند اندر او شهریار
"The leader brought in the elephants,
The city was left in wonder."
Jalal Khaleghi · NEW
گرازان بیاورد سالار بار
شگفتی بماند اندرو شهریار
Ganjoor · OLD
بر آن برز بالای آن خوب چهر
تو گفتی که آرام جان است و مهر
"On that high balcony, above that beautiful face,
You said that there is peace and love."
Jalal Khaleghi · NEW
بدان برز بالا و آن خوب چهر
تو گفتی که آرام جانست و مهر
Ganjoor · OLD
چنین گفت مر سام را شهریار
که از من تو این را به زنهاردار
Thus spoke the king to Sam,
"Guard this secret from me."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت مر سام را شهریار
که از من تو این را به زنهار دار
Ganjoor · OLD
به خیره میازارش از هیچ روی
به کس شادمانه مشو جز بدوی
"Leave him in wonder from every aspect,
Do not rejoice with anyone but him."
Jalal Khaleghi · NEW
به خیره میازارش از هیچ روی
به کس شادمانه مشو جز بدوی
Ganjoor · OLD
که فرّ کیان دارد و چنگ شیر
دل هوشمندان و آهنگ شیر
"Who possesses the glory of the kings and the lion's harp,
The heart of the wise and the melody of the lion."
Jalal Khaleghi · NEW
که فر کیان دارد و چنگ شیر
دل هوشمندان و آهنگ شیر
Ganjoor · OLD
پس از کار سیمرغ و کوه بلند
و زان تا چرا خوار شد ارجمند
"After the work of Simorgh and the high mountain,
And why the noble became humiliated."
Jalal Khaleghi · NEW
پس از کار سیمرغ و کوه بلند
وزان تا چرا خوار گشت ارجمند
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
یکایک همه سام با او بگفت
ز خورد و ز جای و ز خفت و نهفت
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
یکایک همه سام با او بگفت
هم از آشکارا هم اندر نهفت
"One by one, Sam spoke with him,
Both openly and in secret."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
و ز افگندن زال بگشاد راز
که چون گشت با او سپهر از فراز
"And from revealing Zal's secret,
He became as high as the sky."
Jalal Khaleghi · NEW
و زافگندن زال بگشاد راز
که چون گشت بر سر سپهر از فراز
Ganjoor · OLD
سرانجام گیتی ز سیمرغ و زال
پر از داستان شد به بسیار سال
"Finally, the tale of Simorgh and Zal
Became full of stories for many years."
Jalal Khaleghi · NEW
سرانجام گیتی ز سیمرغ و زال
پر از داستان شد به بسیار سال
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
برفتم به فرمان گیهان خدای
به البرز کوه اندر آن زشت جای
"I went by the command of the God of the universe,
To the ugly place in Alborz mountain."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
یکی کوه دیدم سر اندر سحاب
سپهری است گفتی ز خارا بر آب
"I saw a mountain peak hidden in the clouds,
You said it is Sepahri, rising above the thorns and water."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
برو بر نشیمی چو کاخ بلند
ز هر سوی بر او بسته راه گزند
"Go up to the high palace,
Blocked from every side."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بدو اندرون بچهٔ مرغ و زال
تو گفتی که هستند هر دو همال
"To him, inside were the offspring of Simorgh and Zal,
You said that both are together."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
همی بوی مهر آمد از باد اوی
به دل راحت آمد هم از یاد اوی
"The scent of love came from his breeze,
Bringing peace to the heart and remembrance of him."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
ابا داور راست گفتم به راز
که ای آفرینندهٔ بی‌نیاز
"I spoke the truth to the just judge in secret,
O Creator, who is free from need."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
رسیده به هر جای برهان تو
نگردد فلک جز به فرمان تو
"Your proof has reached every place,
The universe does not move except by your command."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
یکی بنده‌ام با تنی پر گناه
به پیش خداوند خورشید و ماه
"I am a servant with a body full of sins,
Before the Lord of the Sun and Moon."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
امیدم به بخشایش تو است بس
به چیزی دگر نیستم دسترس
"My hope is in your forgiveness,
I have no access to anything else."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
تو این بندهٔ مرغ پرورده را
به خواری و زاری برآورده را
"You have raised this servant, nurtured by birds,
With humility and meekness."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
همی پرّ پوشد به جای حریر
مزد گوشت هنگام پستان شیر
"She covers her feathers in place of silk,
The reward for her flesh is the time of nursing milk."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به بد مهری من روانم مسوز
به من باز بخش و دلم بر فروز
"Scorch my soul with your ill-tempered love,
Return to me and set my heart ablaze."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به فرمان یزدان چو این گفته شد
نیایش همانگه پذیرفته شد
"When God's command was thus spoken,
The prayer was accepted at that very moment."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بزد پرّ سیمرغ و بر شد به ابر
همی حلقه زد بر سر مرد گبر
"The Simorgh flapped its wings and soared into the clouds,
Encircling the head of the infidel man."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
ز کوه اندر آمد چو ابر بهار
گرفته تن زال را بر کنار
"Like spring clouds, he came down from the mountain,
Taking the body of Zal to the shore."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به پیش من آورد چون دایه‌ای
که در مهر باشد ورا مایه‌ای
"She brought it before me like a nurse,
Whose source is love and affection."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
من آوردمش نزد شاه جهان
همه آشکاراش کردم نهان
"I brought him before the king of the world,
And made all his secrets known."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
بفرمود پس شاه با موبدان
ستاره‌شناسان و هم بخردان
"The king then commanded the astrologers and the wise men."
Jalal Khaleghi · NEW
بفرمود پس شاه تا موبدان
ستاره‌شناسان و هم بخردان
Ganjoor · OLD
که جویند تا اختر زال چیست
بر آن اختر از بخت سالار کیست
"What is the fate of Zal's star,
And who is the ruler of that star's destiny?"
Jalal Khaleghi · NEW
بجویند تا اختر زال چیست
بران اختر و بخت سالار کیست
Ganjoor · OLD
چو گیرد بلندی چه خواهد بدن
همی داستان از چه خواهد زدن
"When one reaches a great height, what will the body desire?
What story will it tell?"
Jalal Khaleghi · NEW
چو گیرد بلندی چه خواهد بدن
همان داستان از چه خواهد زدن
Ganjoor · OLD
ستاره‌شناسان هم اندر زمان
از اختر گرفتند پیدا نشان
"The stargazers, at that time,
took a clear sign from the star."
Jalal Khaleghi · NEW
ستاره‌شناسان هم اندر زمان
ز اختر گرفتند یک یک نشان
Ganjoor · OLD
بگفتند با شاه دیهیم دار
که شادان بزی تا بود روزگار
"They said to the king, 'We have a dowry,
May you live joyfully all your days.'"
Jalal Khaleghi · NEW
بگفتند با شاه دیهیم دار
که شادان بزی تا بود روزگار
Ganjoor · OLD
که او پهلوانی بود نامدار
سرافراز و هشیار و گرد و سوار
"He was a famous warrior,
Proud, vigilant, and skilled in horsemanship."
Jalal Khaleghi · NEW
که او پهلوانی بود نامدار
سرافراز و هشیار و گرد و سوار
Ganjoor · OLD
چو بشنید شاه این سخن شاد شد
دل پهلوان از غم آزاد شد
"When the king heard these words, he became happy,
And the heart of the warrior was freed from sorrow."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بشنید شاه این سخن شاد شد
دل پهلوان از غم آزاد شد
Ganjoor · OLD
یکی خلعتی ساخت شاه زمین
که کردند هر کس بدو آفرین
"The king of the world made a robe of honor,
And everyone praised him for it."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی خلعتی ساخت شاه زمین
که کردند هر کس برو آفرین
Ganjoor · OLD
از اسپان تازی به زرین ستام
ز شمشیر هندی به زرّین نیام
"From a fresh horse with a golden bridle,
I drew a golden sword from India."
Jalal Khaleghi · NEW
ز اسپان تازی به زرین ستام
ز شمشیر هندی به زرین نیام
Ganjoor · OLD
ز دینار و خز و ز یاقوت و زر
ز گستردنی‌های بسیار مر
"From dinars, khazs, rubies, and gold,
From many spread-out treasures."
Jalal Khaleghi · NEW
ز دیبا و خز و ز یاقوت و زر
ز گستردنی های بسیار مر
Ganjoor · OLD
غلامان رومی به دیبای روم
همه گوهرش پیکر و زرش بوم
"The Roman slaves in the Roman market,
All of them had bodies of jewels and gold."
Jalal Khaleghi · NEW
غلامان رومی به دیبای روم
همه پیکر از گوهر و زر بوم
Ganjoor · OLD
زبرجد طبق‌ها و پیروزه جام
چه از زرّ سرخ و چه از سیم خام
"The trays of emerald and the victorious goblets,
Made of red gold and raw silver."
Jalal Khaleghi · NEW
زبرجد طبق ها و پیروزه جام
چه از زر سرخ و چه از سیم خام
Ganjoor · OLD
پر از مشک و کافور و پر زعفران
همه پیش بردند فرمان بران
"Filled with musk, camphor, and saffron,
They all carried out the command."
Jalal Khaleghi · NEW
پر از مشک و کافور و پر زعفران
همه پیش بردند فرمانبران
Ganjoor · OLD
همان جوشن و ترگ و برگستوان
همان نیزه و تیر و گرز گران
"The same armor, helmet, and mace,
The same spear, arrow, and heavy club."
Jalal Khaleghi · NEW
همان جوشن و ترگ و برگستوان
همان نیزه و تیر و گرز و کمان
Ganjoor · OLD
همان تخت پیروزه و تاج زر
همان مهر یاقوت و زرین کمر
"The same victorious throne and golden crown,
The same ruby seal and golden belt."
Jalal Khaleghi · NEW
همان تخت پیروزه و تاج زر
همان مهر یاقوت و زرین کمر
Ganjoor · OLD
و زان پس منوچهر عهدی نوشت
سراسر ستایش به سان بهشت
"And from then on, Manuchehr wrote a new covenant,
Full of praises like paradise."
Jalal Khaleghi · NEW
به مهر منوچهر عهدی نبشت
سراسر ستایش بسان بهشت
Ganjoor · OLD
همه کابل و زابل و مای و هند
ز دریای چین تا به دریای سند
"All of Kabul, Zabol, May, and India,
From the sea of China to the Sea of Sind."
Jalal Khaleghi · NEW
همه کاول و دنبر و مای و هند
ز دریای چین تا به دریای سند
Ganjoor · OLD
ز زابلستان تا بدان روی بست
به نوّی نوشتند عهدی درست
"From Zabolstan to that direction they closed,
They wrote a new covenant with innovation."
Jalal Khaleghi · NEW
ز زاولستان تا بدان روی بست
به نوی نبشتند عهدی درست
Ganjoor · OLD
چو این عهد و خلعت بیاراستند
پس اسپ جهان پهلوان خواستند
"When they adorned this covenant and regalia,
They sought out the world's champion horse."
Jalal Khaleghi · NEW
چو این عهد و خلعت بیاراستند
پس اسپ جهان پهلوان خواستند
Ganjoor · OLD
چو این کرده شد سام بر پای خاست
که ای مهربان مهتر داد و راست
"When this was done, Sam stood up on his feet,
Saying, 'Oh kind master, you have given justice and truth.'"
Jalal Khaleghi · NEW
چو این کرده شد سام بر پای خاست
که ای مهربان مهتر داد و راست
Ganjoor · OLD
ز ماهی بر اندیشه تا چرخ ماه
چو تو شاه ننهاد بر سر کلاه
"From the fish to the moon's contemplation,
When you become king, do not bow your head."
Jalal Khaleghi · NEW
ز ماهی به اندیشه تا چرخ ماه
چو تو شاه ننهاد بر سر کلاه
Ganjoor · OLD
به مهر و به داد و به خوی و خرد
زمانه همی از تو رامش برد
"With love, justice, wisdom, and intellect,
You will conquer the world and its restlessness."
Jalal Khaleghi · NEW
به مهر و به داد و به خوی و خرد
زمانه همی از تو رامش برد
Ganjoor · OLD
همه گنج گیتی به چشم تو خوار
مبادا ز تو نام تو یادگار
"All the treasures of wisdom are worthless in your eyes,
May your name not be a mere memory."
Jalal Khaleghi · NEW
همه گنج گیتی به چشم تو خوار
مبادا ز تو نام تو یادگار
Ganjoor · OLD
فرود آمد و تخت را داد بوس
ببستند بر کوههٔ پیل کوس
"He came down and kissed the throne,
They tied it to the back of the elephant on the mountain of Piel Kus."
Jalal Khaleghi · NEW
فرود آمد و تخت را داد بوس
ببست از بر کوهه‌ی پیل کوس
Ganjoor · OLD
سوی زابلستان نهادند روی
نظاره بر او بر همه شهر و کوی
"They set their faces towards Zabolstan,
Watching over all the cities and towns."
Jalal Khaleghi · NEW
سوی زاولستان نهادند روی
نظاره بریشان همه شهر و کوی
Ganjoor · OLD
چو آمد به نزدیکی نیمروز
خبر شد ز سالار گیتی فروز
"When he arrived near midday,
News spread of the leader of glorious wisdom."
Jalal Khaleghi · NEW
چو أمد به نزدیکی نیمروز
خبر شد ز سالار گیتی فروز
Ganjoor · OLD
بیاراسته سیستان چون بهشت
گلش مشک سارا بُد و زرّ خشت
"Sistan was adorned like paradise,
Its flowers were musk and its bricks were gold."
Jalal Khaleghi · NEW
بیاراستند سیستان چون بهشت
گلش مشک سارا بد و زر خشت
Ganjoor · OLD
بسی مشک و دینار بر ریختند
بسی زعفران و درم بیختند
"They poured out much musk and gold coins,
They scattered much saffron and silver coins."
Jalal Khaleghi · NEW
به سر مشک و دینار برریختند
بسی زعفران و درم بیختند
Ganjoor · OLD
یکی شادمانی بُد اندر جهان
سراسر میان کهان و مهان
"One joyousness existed in the world,
Throughout the mountains and the moons."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی شادمانی بد اندر جهان
سراسر میان کهان و مهان
Ganjoor · OLD
هر آن‌جا که بد مهتری نامجوی
ز گیتی سوی سام بنهاد روی
"Wherever an unjust ruler was nameless,
He turned his face from glory towards Sam."
Jalal Khaleghi · NEW
هر انجا که بد مهتری نامجوی
ز گیتی سوی سام بنهاد روی
Ganjoor · OLD
که فرخنده بادا پی این جوان
بر این پاک دل نامور پهلوان
"Blessed be this youth,
This famous warrior with a pure heart."
Jalal Khaleghi · NEW
که فرخنده بادا پی این جوان
برین پاکدل نامور پهلوان
Ganjoor · OLD
چو بر پهلوان آفرین خواندند
ابر زال زر گوهر افشاندند
"When they praised the champion,
They showered him with clouds of gold, jewels, and pearls."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بر پهلوان افرین خواندند
ابر زال بر زر برافشاندند
Ganjoor · OLD
نشست آنگهی سام با زیب و جام
همی داد چیز و همی راند کام
"Then Sam sat with Zeeb and the goblet,
Giving and accomplishing deeds."
Jalal Khaleghi · NEW
نشست آنگهی سام با رود و جام
همی داد چیز و همی راند کام
Ganjoor · OLD
کسی کو به خلعت سزاوار بود
خردمند بود و جهاندار بود
"Whoever was worthy of the crown,
Was wise and just."
Jalal Khaleghi · NEW
کسی کو به خلعت سزاوار بود
خردمند بود و جهاندار بود
Ganjoor · OLD
براندازه‌شان خلعت آراستند
همه پایهٔ برتری خواستند
"They stripped them of their crowns and adorned themselves,
All seeking the highest rank."
Jalal Khaleghi · NEW
بر اندازه‌شان خلعت آراستند
همی پایه‌ی برتری خواستند
Ganjoor · OLD
جهاندیدگان را ز کشور بخواند
سخنهای بایسته چندی براند
"He called upon the world-seers from the land,
And spoke fitting words for a while."
Jalal Khaleghi · NEW
جهان دیدگان را ز کشور بخواند
سخن های بایسته چندی براند
Ganjoor · OLD
چنین گفت با نامور بخردان
که ای پاک و بیدار دل موبدان
He spoke thus to the famous wise man,
"O pure and awakened-hearted Mubadan."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت با نامور بخردان
که ای پاک و هشیار دل موبدان
Ganjoor · OLD
چنین است فرمان هشیار شاه
که لشکر همی راند باید به راه
"Such is the command of the wise king,
That the army must be led on its way."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین‌ست فرمان هشیار شاه
که لشکر همی راند باید به راه
Ganjoor · OLD
سوی گرگساران و مازندران
همی راند خواهم سپاهی گران
"Toward the land of Gorgs and Mazandaran,
I will lead a mighty army."
Jalal Khaleghi · NEW
سوی گرگساران و مازندران
همی راند خواهم سپاهی گران
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بماند به نزد شما این پسر
که همتای جان است و جفت جگر
"This son remains with you,
A companion of life and a mate of liver."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
دل و جانم ایدر بماند همی
مژه خون دل برفشاند همی
"My heart and soul remain here,
My heart's blood spills out."
Jalal Khaleghi · NEW
دل و جانم ایدر بماند همی
مژه خون دل برفشاند همی
Ganjoor · OLD
به گاه جوانی و کند آوری
یکی بیهده ساختم داوری
"In the time of youth and recklessness,
I made a foolish mistake in judgment."
Jalal Khaleghi · NEW
به گاه جوانی و کندآوری
یکی ساختم بیهده داوری
Ganjoor · OLD
پسر داد یزدان بیانداختم
ز بی‌دانشی ارج نشناختم
"I wasted the son given to me by God,
Not recognizing his worth due to my ignorance."
Jalal Khaleghi · NEW
پسر داد یزدان بینداختم
ز بی‌دانشی ارج نشناختم
Ganjoor · OLD
گرانمایه سیمرغ برداشتش
همان آفریننده بگماشتش
"He lifted the valuable Simurgh,
The same creator had fashioned it."
Jalal Khaleghi · NEW
گرانمایه سیمرغ برداشتش
همان آفریننده بگماشتش
Ganjoor · OLD
بپرورد او را چو سرو بلند
مرا خوار بد مرغ را ارجمند
"He raised him like a tall cypress,
Esteemed the noble bird, but belittled me."
Jalal Khaleghi · NEW
بپرورد تا شد چو سرو بلند
مرا خوار بد، مرغ را ارجمند
Ganjoor · OLD
چو هنگام بخشایش آمد فراز
جهاندار یزدان به من داد باز
"When the time of generosity came,
The world's creator gave me back."
Jalal Khaleghi · NEW
چو هنگام بخشایش آمد فراز
جهاندار یزدان به من داد باز
Ganjoor · OLD
بدانید کاین زینهار من است
به نزد شما یادگار من است
"Know that this, alas, is from me,
A keepsake for you to remember me."
Jalal Khaleghi · NEW
بدانید کین زینهار منست
بنزد شما یادگار منست
Ganjoor · OLD
گرامیش دارید و پندش دهید
همه راه و رای بلندش دهید
"Respect him and give him advice,
Show him the high road and way."
Jalal Khaleghi · NEW
گرامیش دارید و پندش دهید
همه راه و رای بلندش دهید
Ganjoor · OLD
سوی زال کرد آنگهی سام روی
که داد و دهش گیر و آرام جوی
"Then Sam turned towards Zal,
Who took the gift and sought tranquility."
Jalal Khaleghi · NEW
سوی زال کرد آنگهی سام روی
که داد و دهش گیر و فرجام جوی
Ganjoor · OLD
چنان دان که زابلستان خان تست
جهان سر به سر زیر فرمان تست
"Know that Sistan is your kingdom,
The world is under your command."
Jalal Khaleghi · NEW
چنان دان که زاولستان خان تست
جهان سربسر زیر فرمان تست
Ganjoor · OLD
تو را خان و مان باید آبادتر
دل دوستداران تو شادتر
"You need a more prosperous kingdom,
Your beloved's heart will be happier."
Jalal Khaleghi · NEW
ترا خان و مان باید آبادتر
دل دوستداران به تو شادتر
Ganjoor · OLD
کلید در گنج‌ها پیش تو است
دلم شاد و غمگین به کم بیش تو است
"The key to treasures is before you,
My heart is happy and sad, less and more, because of you."
Jalal Khaleghi · NEW
کلید در گنج ها پیش تست
دلم شاد و غمگین به کم بیش تست
Ganjoor · OLD
به سام آنگهی گفت زال جوان
که چون زیست خواهم من ایدر نوان
"Then the young Zal said to Sam,
'I want to live anew here.'"
Jalal Khaleghi · NEW
به سام آنگهی گفت زال جوان
که چون زیست خواهم من ایدر نوان
Ganjoor · OLD
جدا پیشتر زین کجا داشتی
مدارم که آمد گه آشتی
"Where did you keep it separate before?
I won't mention it, now that peace has come."
Jalal Khaleghi · NEW
جدا پیشتر زین کجا داشتی
مدارم گر آمد گه آشتی
Ganjoor · OLD
کسی کو ز مادر گنه کار زاد
من آنم سزد گر بنالم ز داد
"Someone who was born guilty from his mother,
I am that person, it is fitting for me to lament my fate."
Jalal Khaleghi · NEW
کسی با گنه گر ز مادر بزاد
من آنم، سزد گر بمانم ز داد
Ganjoor · OLD
گهی زیر چنگال مرغ اندرون
چمیدن به خاک و چریدن ز خون
"Sometimes they pecked at the inside of birds,
Scratching the ground and tearing with blood."
Jalal Khaleghi · NEW
گهی زیر چنگال مرغ اندرون
چمیدن به خاک و مزیدن ز خون
Ganjoor · OLD
کنون دور ماندم ز پروردگار
چنین پروراند مرا روزگار
"Now I am far from the Creator,
Thus did the time nurture me."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون دور ماندم ز پروردگار
چنین پروراند همی روزگار
Ganjoor · OLD
ز گل بهرهٔ من به جز خار نیست
بدین با جهاندار پیگار نیست
"The benefit I gain from flowers is nothing but thorns,
There is no profit in dealing with the world's administrators."
Jalal Khaleghi · NEW
ز گل بهره‌ی من بجز خار نیست
بدین با جهاندار پیکار نیست
Ganjoor · OLD
بدو گفت پرداختن دل سزاست
بپرداز و بر گوی هرچت هواست
"He said to him, 'Paying with the heart is fitting,
Pay and say whatever you wish.'"
Jalal Khaleghi · NEW
پدر گفت: پرداختن دل سزاست
بپرداز و برگوی هرچت هواست
Ganjoor · OLD
ستاره شمر مرد اخترگرای
چنین زد تو را ز اختر نیک رای
"Count the stars, O astrologer,
Thus did the good omen of the stars strike you."
Jalal Khaleghi · NEW
ستاره‌شمر مرد اخترگرای
چنین زد ترا زاختر نیک، رای
Ganjoor · OLD
که ایدر تو را باشد آرامگاه
هم ایدر سپاه و هم ایدر کلاه
"That here will be your resting place,
Both here your army and here your crown."
Jalal Khaleghi · NEW
که ایدر ترا باشد آرامگاه
هم ایدر سپاه و هم ایدر کلاه
Ganjoor · OLD
گذر نیست بر حکم گردان سپهر
هم ایدر بگسترد بایدت مهر
"Passage is not possible against the command of the revolving sphere,
Here, you must spread love."
Jalal Khaleghi · NEW
گذر نیست بر حکم گردان سپهر
هم ایدر بگسترد بایدت مهر
Ganjoor · OLD
کنون گرد خویش اندر آور گروه
سواران و مردان دانش پژوه
"Now gather around yourself a group,
Riders and men of knowledge."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون گرد خویش اندرآور گروه
سواران و مردان دانش‌پژوه
Ganjoor · OLD
بیاموز و بشنو ز هر دانشی
که یابی ز هر دانشی رامشی
"Learn and listen to every knowledge,
For you will find peace in every knowledge."
Jalal Khaleghi · NEW
بیاموز و بشنو ز هر دانشی
بیابی ز هر دانشی رامشی
Ganjoor · OLD
ز خورد و ز بخشش میاسای هیچ
همه دانش و داد دادن بسیچ
"Neither indulge in excess nor withhold generosity,
Give all knowledge and justice generously."
Jalal Khaleghi · NEW
ز خورد و ز بخشش میاسای هیچ
همه دانش و داد دادن بسیج
Ganjoor · OLD
بگفت این و برخاست آوای کوس
هوا قیرگون شد زمین آبنوس
"He spoke these words and the sound of his voice rose,
The air turned dark and the earth turned ebony."
Jalal Khaleghi · NEW
بگفت این و برخاست آوای کوس
هوا قیرگون شد زمین آبنوس
Ganjoor · OLD
خروشیدن زنگ و هندی درای
برآمد ز دهلیز پرده سرای
"The ringing of bells and Indian drums resounded,
Emerging from the corridor of the curtain hall."
Jalal Khaleghi · NEW
خروشیدن زنگ و هندی درای
برآمد ز دهلیز پرده‌سرای
Ganjoor · OLD
سپهبد سوی جنگ بنهاد روی
یکی لشکری ساخته جنگجوی
"The commander set his face towards war,
And created an army of warriors."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد سوی جنگ بنهاد روی
یکی لشکری ساخته جنگجوی
Ganjoor · OLD
بشد زال با او دو منزل به راه
بدان تا پدر چون گذارد سپاه
"He traveled two stages with Zal on the way,
To see how his army would pass with his father."
Jalal Khaleghi · NEW
بشد زال با او دو منزل براه
بدان تا پدر چون گذارد سپاه
Ganjoor · OLD
پدر زال را تنگ در برگرفت
شگفتی خروشیدن اندر گرفت
"Zal's father embraced him tightly,
A wonderous commotion arose within."
Jalal Khaleghi · NEW
پدر زال را تنگ در بر گرفت
شگفتی خروشیدن اندرگرفت
Ganjoor · OLD
بفرمود تا بازگردد ز راه
شود شادمان سوی تخت و کلاه
"He commanded to return from the journey,
And happily head towards the throne and crown."
Jalal Khaleghi · NEW
بفرمود تا بازگردد ز راه
شود شاد دل باز تخت و کلاه
Ganjoor · OLD
بیامد پر اندیشه دستان سام
که تا چون زید تا بود نیک نام
"Sam's hands came together, full of thought,
Wondering how Zaid would maintain his good name."
Jalal Khaleghi · NEW
بیامد پر اندیشه دستان زال
که تا چون زید تا بود نیک نام
Ganjoor · OLD
نشست از بر نامور تخت عاج
به سر بر نهاد آن فروزنده تاج
"He sat on the famous ivory throne,
Placing on his head the shining crown."
Jalal Khaleghi · NEW
نشست از بر نامور تخت عاج
به سر برنهاد آن فروزنده تاج
Ganjoor · OLD
ابا یاره و گرزهٔ گاو سر
ابا طوق زرّین و زرّین کمر
"With a friend's staff and a cow's hide whip,
With a golden collar and a golden belt."
Jalal Khaleghi · NEW
ابا یاره و گرزه‌ی گاوسر
ابا طوق زرین و زرین کمر
Ganjoor · OLD
ز هر کشوری موبدان را بخواند
پژوهید هر کار و هر چیز راند
"From every land, he summoned the learned,
Studied every work and every thing."
Jalal Khaleghi · NEW
ز هر کشوری موبدی را بخواند
پژوهید هر چیز و هر چیز رانذ
Ganjoor · OLD
ستاره‌شناسان و دین آوران
سواران جنگی و کین‌آوران
"Astronomers and religion-bearers,
Warriors and those who bear enmity."
Jalal Khaleghi · NEW
ستاره‌شناسان و دین‌آوران
سواران و گردان و کین‌آوران
Ganjoor · OLD
شب و روز بودند با او به هم
زدندی همی رای بر بیش و کم
"Night and day they were with him together,
Giving their opinions on more or less."
Jalal Khaleghi · NEW
شب و روز بودند با او بهم
زدندی همی رای بر بیش و کم
Ganjoor · OLD
چنان گشت زال از بس آموختن
تو گفتی ستاره است از افروختن
"So great was Zal's learning,
You said it was like a star shining."
Jalal Khaleghi · NEW
چنان گشت زال از بس آموختن
که گفتی ستاره‌ست از افروختن
Ganjoor · OLD
به رای و به دانش به جایی رسید
که چون خویشتن در جهان کس ندید
"He reached a place by his own judgment and knowledge,
Where no one had seen themselves in the world."
Jalal Khaleghi · NEW
به رای و به دانش به جایی رسید
که چون خویشتن در جهان کس ندید
Ganjoor · OLD
بدین سان همی گشت گردان سپهر
ابر سام و بر زال گسترده مهر
"Thus did the sphere revolve,
The cloud of Sam and the extended love for Zal."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین هم همی گشت گردان سپهر
ابر زال و بر سام گسترد مهر
Ganjoor · OLD
چنان بد که روزی چنان کرد رای
که در پادشاهی بجنبد ز جای
As evil as one day can be, it caused such a disturbance in the kingdom that it shook it from its place.
Jalal Khaleghi · NEW
چنان بد که روزی چنین کرد رای
که در پادشاهی بجنبد ز جای
Ganjoor · OLD
برون رفت با ویژه‌گردان خویش
که با او یکی بودشان رای و کیش
He went out with his special companions, who shared his thoughts and beliefs.
Jalal Khaleghi · NEW
برون رفت با ویژه گردان خویش
که با او یکی بودشان رای و کیش
Ganjoor · OLD
سوی کشور هندوان کرد رای
سوی کابل و دنبر و مرغ و مای
He set his sights towards the land of the Hindus, towards Kabul, Denbur, and Marqam.
Jalal Khaleghi · NEW
سوی کشور هندوان کرد رای
که در کاول و دنبر و مرغ و مای
Ganjoor · OLD
به هر جایگاهی بیاراستی
می و رود و رامشگران خواستی
You adorned every place, and desired wine, river, and pleasure-seekers.
Jalal Khaleghi · NEW
بهر جای کاخی بیاراستی
می و رود و رامشگران خواستی
Ganjoor · OLD
گشاده در گنج و افگنده رنج
بر آیین و رسم سرای سپنج
Opened the treasure and endured the pain, following the customs and traditions of the Sepandar's court.
Jalal Khaleghi · NEW
گشاده در گنج و افگنده رنج
بر آیین و رسم سرای سپنج
Ganjoor · OLD
ز زابل به کابل رسید آن زمان
گرازان و خندان و دل شادمان
"At that time, he arrived from Zabol to Kabul, with gazelles, laughter, and joyful hearts."
Jalal Khaleghi · NEW
ز زاول به کاول رسید آن زمان
گرازان و خندان و دل شادمان
Ganjoor · OLD
یکی پادشا بود مهراب نام
زبر دست با گنج و گسترده کام
"One was a king named Mehrab, with powerful hands, and vast wealth."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی پادشا بود مهراب نام
زبردست و باگنج و گسترده کام
Ganjoor · OLD
به بالا به کردار آزاده سرو
به رخ چون بهار و به رفتن تذرو
"Towards the sky, like a free cypress, with a face like spring and the movement of the breeze."
Jalal Khaleghi · NEW
به بالا بکردار آزاد سرو
به رخ چون بهار و به رفتن تذرو
Ganjoor · OLD
دل بخردان داشت و مغز ردان
دو کتف یلان و هش موبدان
"He had a brave heart and a sharp mind, with serpent-like shoulders and a wise head."
Jalal Khaleghi · NEW
دل بخردان داشت و مغز ردان
دو کتف یلان و هش موبدان
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
ز ضحاک تازی گهر داشتی
به کابل همه بوم و برداشتی
"You possessed pearls from Zahhak's treasure, and brought them all to Kabul."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
همی داد هر سال مر سام ساو
که با او به رزمش نبود ایچ تاو
"Every year, Sam would give the command that no one should be left behind in battle."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
چو آگه شد از کار دستان سام
ز کابل بیامد به هنگام بام
"When Sam learned of the work of his hands, he came from Kabul at the time of the rooftop."
Jalal Khaleghi · NEW
چو آگه شد از کار دستان سام
ز کاول بیامد به هنگام بأم
Ganjoor · OLD
ابا گنج و اسپان آراسته
غلامان و هر گونه‌ای خواسته
"With treasure and adorned horses, and all kinds of servants and desires."
Jalal Khaleghi · NEW
ابا گنج و اسپان آراسته
غلامان و هر گونه‌یی خواسته
Ganjoor · OLD
ز دینار و یاقوت و مشک و عبیر
ز دیبای زربفت و چینی حریر
"From dinars and rubies, musk and amber, from brocade and Chinese silk."
Jalal Khaleghi · NEW
ز دینار ویاقوت و مشک و عبیر
ز دیبای زربفت و خز و حریر
Ganjoor · OLD
یکی تاج با گوهر شاهوار
یکی طوق زرین زبرجد نگار
"One had a crown adorned with precious gems, and one had a golden necklace with a turquoise pendant."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی تاج پر گوهر شاهوار
یکی طوق زرین زبرجد نگار
Ganjoor · OLD
چو آمد به دستان سام آگهی
که مهراب آمد بدین فرهی
"When Sam learned of the work of his hands, he became aware that Mehrab had arrived."
Jalal Khaleghi · NEW
چو آمد به دستان سام آگهی
که زیبا مهی آمد اندر بهی
Ganjoor · OLD
پذیره شدش زال و بنواختش
به آیین یکی پایگه ساختش
"He was accepted and given a place, and they built him a foundation according to tradition."
Jalal Khaleghi · NEW
پذیره شدش زال و بنواختش
به آیین یکی پایگه ساختش
Ganjoor · OLD
سوی تخت پیروزه باز آمدند
گشاده دل و بزم ساز آمدند
"They returned to the victorious throne, with open hearts and joyful celebration."
Jalal Khaleghi · NEW
سوی تخت پیروزه بازآمدند
گشاده دل و بزم ساز آمدند
Ganjoor · OLD
یکی پهلوانی نهادند خوان
نشستند بر خوان با فرخان
"They called upon a warrior and seated him on the throne with the nobles."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی پهلوانی نهادند خوان
نشستند بر خوان دو فرخ سران
Ganjoor · OLD
گسارندهٔ می می آورد و جام
نگه کرد مهراب را پور سام
"The cupbearer brought wine and a cup, and presented it to Mehrab, son of Sam."
Jalal Khaleghi · NEW
گسارنده‌ی می می آورد و جام
نگه کرد مهراب را پور سام
Ganjoor · OLD
خوش آمد هماناش دیدار او
دلش تیز تر گشت در کار او
"Gladly he came to see him once again, his heart became sharper in his service."
Jalal Khaleghi · NEW
خوش آمد هماناش دیدار اوی
دلش تیزتر گشت بر کار اوی
Ganjoor · OLD
چو مهراب برخاست از خوان زال
نگه کرد زال اندر آن برز و یال
"When Mehrab rose from the throne, Zal gazed at him with pride and joy."
Jalal Khaleghi · NEW
چو مهراب برخاست از خوان زال
نگه کرد زال اندران برز و یال
Ganjoor · OLD
چنین گفت با مهتران زال زر
که زیبنده‌تر زین که بندد کمر
"So spoke Zal, the golden-haired, to the lords, 'More beautiful than this is the one who ties his waist.'"
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت با مهتران زال زر
که زیبنده‌تر زین که بندد کمر
Ganjoor · OLD
یکی نامدار از میان مهان
چنین گفت کای پهلوان جهان
"One of the renowned among the stars said, 'O champion of the world!'"
Jalal Khaleghi · NEW
یکی نامدار از میان مهان
چنین گفت با پهلوان جهان
Ganjoor · OLD
پس پردهٔ او یکی دخترست
که رویش ز خورشید روشن‌ترست
"Behind his curtain is a daughter, whose face is brighter than the sun."
Jalal Khaleghi · NEW
پس پرده‌ی او یکی دخترست
که رویش ز خورشید نیکوترست
Ganjoor · OLD
ز سر تا به پایش به کردار عاج
به رخ چون بهشت و به بالا چو ساج
"From head to toe, adorned with ivory, with a face like paradise and towering like a cypress."
Jalal Khaleghi · NEW
ز سر تا به پایش بکردار عاج
به رخ چون بهشت و به بالای ساج
Ganjoor · OLD
بر آن سفت سیمنش مشکین کمند
سرش گشته چون حلقهٔ پای‌بند
"On his firm, musky reins, his head turned like a buckle of a foot-binding strap."
Jalal Khaleghi · NEW
بران سفت سیمینش مشکین کمند
سرش گشته چون حلقه‌ی پای‌وند
Ganjoor · OLD
رخانش چو گلنار و لب ناردان
ز سیمین برش رسته دو ناروان
"Her cheeks like pomegranate blossoms, and lips like coral, two youthful warriors emerged from her silken veil."
Jalal Khaleghi · NEW
رخانش چو گلنار و لب ناردان
ز سیمین برش رسته دو نار دان!
Ganjoor · OLD
دو چشمش به سان دو نرگس به باغ
مژه تیرگی برده از پر زاغ
"Her two eyes like two narcissus flowers in the garden, with lashes dark as the feathers of a crow."
Jalal Khaleghi · NEW
دو چشمش بسان دو نرگس به باغ
مژه تیرگی برده از پر زاغ
Ganjoor · OLD
دو ابرو به سان کمان طراز
بر او توز پوشیده از مشک ناز
"Her eyebrows like a bow in style, adorned with musky arches."
Jalal Khaleghi · NEW
دو ابرو بسان کمان طراز
برو توز پوشیده از مشک و ناز
Ganjoor · OLD
بهشتیست سرتاسر آراسته
پر آرایش و رامش و خواسته
"Adorned entirely like paradise, full of decoration, peace, and desire."
Jalal Khaleghi · NEW
بهشت‌ست سرتاسر آراسته
پر آرایش و دانش و خواسته
Ganjoor · OLD
برآورد مر زال را دل به جوش
چنان شد کزو رفت آرام وهوش
"Zal's heart boiled with such passion that he lost his peace and consciousness."
Jalal Khaleghi · NEW
برآورد مر زال را دل به جوش
چنان شد کزو رفت آرام و هوش
Ganjoor · OLD
شب آمد پر اندیشه بنشست زال
به نادیده برگشت بی‌خورد و هال
"Night came, and Zal sat full of thought, turning away unnoticed, without eating or speaking."
Jalal Khaleghi · NEW
شب آمد پر اندیشه بنشست زال
به نادیده بر گشت بی‌خورد و هال
Ganjoor · OLD
چو زد بر سر کوه بر تیغ شید
چو یاقوت شد روی گیتی سپید
"When he struck the sun with his sword on the mountaintop, his face became as white as a pearl."
Jalal Khaleghi · NEW
چو زد بر سر کوه بر تیغ شید
چو یاقوت شد روی گیتی سپید
Ganjoor · OLD
در بار بگشاد دستان سام
برفتند گردان به زرین نیام
"In the court, Sam opened his hands, and they turned towards the golden bowl."
Jalal Khaleghi · NEW
در بار بگشاد دستان سام
برفتند گردان زرین ستام
Ganjoor · OLD
در پهلوان را بیاراستند
چو بالای پرمایگان خواستند
"They adorned the champion, as they desired to ascend to the heights of glory."
Jalal Khaleghi · NEW
در پهلوان را بیاراستند
چو بالای پرمایگان خواستند
Ganjoor · OLD
برون رفت مهراب کابل خدای
سوی خیمهٔ زال زابل خدای
"Mehrab left towards Zabul, the tent of Zal, under the protection of God."
Jalal Khaleghi · NEW
برون رفت مهراب کاول خدای
سوی خانه‌ی زال زاول خدای
Ganjoor · OLD
چو آمد به نزدیکی بارگاه
خروش آمد از در که بگشای راه
"When he approached the vicinity of the court, a roar came from the gate that opened the way."
Jalal Khaleghi · NEW
چو آمد بنزدیکی بارگاه
خروش آمد از در که بگشای راه
Ganjoor · OLD
بر پهلوان اندرون رفت گو
به سان درختی پر از بار نو
"Tell the champion to enter inside, like a tree full of new fruit."
Jalal Khaleghi · NEW
بر پهلوان اندرون رفت گو
بسان درختی پر از بار نو
Ganjoor · OLD
دل زال شد شاد و بنواختش
از آن انجمن سر برافراختش
Zal's heart became joyful, and he raised his head from that assembly.
Jalal Khaleghi · NEW
دل زال شد شاد و بنواختش
وزان انجمن سر برافراختش
Ganjoor · OLD
بپرسید کز من چه خواهی بخواه
ز تخت و ز مهر و ز تیغ و کلاه
"Ask of me what you desire, from throne and love, from sword and crown."
Jalal Khaleghi · NEW
بپرسید کز من چه خواهی بخواه
ز تخت و ز مهر و ز تیغ و کلاه
Ganjoor · OLD
بدو گفت مهراب کای پادشا
سرافراز و پیروز و فرمان روا
"To him Mehrab said, 'Oh king, exalted, victorious, and rightful ruler.'"
Jalal Khaleghi · NEW
بدو گفت مهراب کای پادشا
سرافراز و پیروز و فرمان روا
Ganjoor · OLD
مرا آرزو در زمانه یکیست
که آن آرزو بر تو دشوار نیست
"My wish in this world is one, and that wish is not difficult for you."
Jalal Khaleghi · NEW
مرا آرزو در زمانه یکیست
که آن آرزو بر تو دشخوار نیست
Ganjoor · OLD
که آیی به شادی سوی خان من
چو خورشید روشن کنی جان من
"That you come to my home with joy, and brighten my soul like the shining sun."
Jalal Khaleghi · NEW
که آیی به شادی سوی خان من
چو خورشید روشن کنی جان من
Ganjoor · OLD
چنین داد پاسخ که این رای نیست
به خان تو اندر مرا جای نیست
He gave this answer, "This is not possible. There is no place for me in your home."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد پاسخ که این رای نیست
به خان تو اندر مرا جای نیست
Ganjoor · OLD
نباشد بدین سام همداستان
همان شاه چون بشنود داستان
"It would not be fitting for this gathering to be without a story, for when the king hears a tale..."
Jalal Khaleghi · NEW
نباشد بدین سام همداستان
همان شاه چون بشنود داستان
Ganjoor · OLD
که ما می گساریم و مستان شویم
سوی خانهٔ بت پرستان شویم
"That we may drink wine and become intoxicated, and go towards the house of idol-worshippers."
Jalal Khaleghi · NEW
که ما می گساریم و مستان شویم
سوی خانه‌ی بت‌پرستان شویم
Ganjoor · OLD
جز آن هر چه گویی تو پاسخ دهم
به دیدار تو رای فرخ نهم
"Whatever you say, I will answer, and I will give my life to see you."
Jalal Khaleghi · NEW
جزین هرچه گویی تو پاسخ دهم
به دیدار تو رای فرخ نهم
Ganjoor · OLD
چو بشنید مهراب کرد آفرین
به دل زال را خواند ناپاک دین
"When Mehrab heard it, he praised him and called Zal's impure religion to his heart."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بشنید مهراب کرد آفرین
به دل زال را خواند ناپاک دین
Ganjoor · OLD
خرامان برفت از بر تخت اوی
همی آفرین خواند بر بخت اوی
"He left the throne in haste, and praised his fortune."
Jalal Khaleghi · NEW
خرامان برفت از بر تخت اوی
همی افرین خواند بر بخت اوی
Ganjoor · OLD
چو دستان سام از پسش بنگرید
ستودش فراوان چنان چون سزید
"When the hands of Sam looked back at him, he praised him greatly, as was fitting."
Jalal Khaleghi · NEW
چو دستان سام از پسش بنگرید
ستودش فراوان چنان چون سزید
Ganjoor · OLD
از آن کو نه هم دین و هم راه بود
زبان از ستودنش کوتاه بود
"Because he was not of the same religion and path, his praise was brief."
Jalal Khaleghi · NEW
از آن کو نه هم دین و هم راه بود
زبان از ستودنش کوتاه بود
Ganjoor · OLD
بر او هیچکس چشم نگماشتند
مر او را ز دیوانگان داشتند
"No one could keep their eyes off of him, for they thought he was insane."
Jalal Khaleghi · NEW
برو هیچ کس چشم نگماشتند
مرو را ز دیوانگان داشتند
Ganjoor · OLD
چو روشن دل پهلوان را بدوی
چنان گرم دیدند با گفت‌وگوی
"When they saw the bright heart of the hero running, they were so warmly welcomed with conversation."
Jalal Khaleghi · NEW
چو روشن دل پهلوان را بدوی
چنان گرم دیدند با گفت وگوی
Ganjoor · OLD
مر او را ستودند یک یک مهان
همان کز پس پرده بودش نهان
"They praised him one by one, for he was hidden behind the curtain."
Jalal Khaleghi · NEW
مرو را ستودند یک یک مهان
همان کز پس پرده بودش نهان
Ganjoor · OLD
ز بالا و دیدار و آهستگی
ز بایستگی هم ز شایستگی
"From above and sight and slowness, from stability and also from dignity."
Jalal Khaleghi · NEW
ز بالا و دیدار و آهستگی
ز بایستگی، هم ز شایستگی
Ganjoor · OLD
دل زال یکباره دیوانه گشت
خرد دور شد عشق فرزانه گشت
"The heart of Zal suddenly became insane, wisdom was lost and love became sublime."
Jalal Khaleghi · NEW
دل زال یکباره دیوانه گشت
خرد دور شد عشق فرزانه گشت
Ganjoor · OLD
سپهدار تازی سر راستان
بگوید بر این بر یکی داستان
"The commander of the fresh troops spoke up and told a story on this occasion."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهدار تازی سر راستان
برین بر بگوید یکی داستان
Ganjoor · OLD
که تا زنده‌ام چرمه جفت منست
خم چرخ گردان نهفت منست
"As long as I am alive, my leather is my mate. The turning of the sky is hidden."
Jalal Khaleghi · NEW
که تا زنده‌ام چرمه جفت منست
خم چرخ گردان نهفت منست
Ganjoor · OLD
عروسم نباید که رعنا شوم
به نزد خردمند رسوا شوم
"I should not become a spectacle, my bride, and be disgraced in the eyes of the wise."
Jalal Khaleghi · NEW
عروسم نباید که رعنا شوم
بنزد خردمند کانا شوم
Ganjoor · OLD
از اندیشگان زال شد خسته دل
بر آن کار بنهاد پیوسته دل
"The thinker Zal became weary of heart, and put his heart steadfastly to that task."
Jalal Khaleghi · NEW
از اندیشگان زال شد خسته دل
بر آن کار بنهاد پیوسته دل
Ganjoor · OLD
همی بود پیچان دل از گفت‌وگوی
مگر تیره گردد از این آبروی
"Talking was twisting my heart, but it would be a disgrace to turn away from this conversation."
Jalal Khaleghi · NEW
همی بود پیچان دل از گفت وگوی
مگر تیره گرددش ازین آب روی
Ganjoor · OLD
همی گشت یک چند بر سر سپهر
دل زال آگنده یکسر به مهر
"He wandered for a while under the sky, Zal's heart filled with love."
Jalal Khaleghi · NEW
همی گشت یکچند بر سر سپهر
دل زال زر تا سر آگند مهر
Ganjoor · OLD
چنان بد که مهراب روزی پگاه
برفت و بیامد از آن بارگاه
As bad as the departure of Mehrab at dawn,
He left and returned from that court.
Jalal Khaleghi · NEW
چنان بد که مهراب روزی پگاه
برفت و بیامد از آن بارگاه
Ganjoor · OLD
گذر کرد سوی شبستان خویش
همی گشت بر گرد بستان خویش
He passed towards his own garden at night,
And wandered around his own orchard.
Jalal Khaleghi · NEW
گذر کرد سوی شبستان خویش
همی گشت بر گرد بستان خویش
Ganjoor · OLD
دو خورشید بود اندر ایوان او
چو سیندخت و رودابهٔ ماه روی
There were two suns in his courtyard,
Like Sindokht and the moon-faced Roudabeh.
Jalal Khaleghi · NEW
دو خورشید دید اندر ایوان اوی
چو سیندخت و رودابه‌ی ماهروی
Ganjoor · OLD
بیاراسته همچو باغ بهار
سراپای پر بوی و رنگ و نگار
Brought forth like a spring garden,
Full of fragrance, color, and adornment.
Jalal Khaleghi · NEW
بیاراسته همچو باغ بهار
سراپای پر بوی و رنگ و نگار
Ganjoor · OLD
شگفتی به رودابه اندر بماند
همی نام یزدان بر او بر بخواند
The wonder of Roudabeh remained,
God's name was constantly called upon her.
Jalal Khaleghi · NEW
شگفتی به رودابه اندر بماند
همی نام یزدان بروبر بخواند
Ganjoor · OLD
یکی سرو دید از برش گرد ماه
نهاده ز عنبر به سر بر کلاه
One cypress saw its reflection in the moon,
And placed a hat of amber on its head.
Jalal Khaleghi · NEW
یکی سرو دید از برش گرد ماه
نهاده به مه بر ز عنبر کلاه
Ganjoor · OLD
به دیبا و گوهر بیاراسته
به سان بهشتی پر از خواسته
Adorned with pearls and gems,
Like a paradise full of desires.
Jalal Khaleghi · NEW
به دیبا و گوهر بیاراسته
بسان بهشتی پر از خواسته
Ganjoor · OLD
بپرسید سیندخت مهراب را
ز خوشاب بگشاد عناب را
Sindokht asked Mehrab,
And opened the pomegranate from Khosrow's wine.
Jalal Khaleghi · NEW
بپرسید سیندخت مهراب را
ز خوشاب بگشاد عناب را
Ganjoor · OLD
که چون رفتی امروز و چون آمدی
که کوتاه باد از تو دست بدی
"When you left today and returned,
The hand of evil was shortened by you."
Jalal Khaleghi · NEW
که چون رفتی أمروز و چون آمدی
که کوتاه باد از تو دست بدی
Ganjoor · OLD
چه مردست این پیر سر پور سام
همی تخت یاد آیدش گر کنام
"What a man this old man with the head of Pour-Sam is,
The throne comes to his mind if I mention his name."
Jalal Khaleghi · NEW
چه مردیست این پیرسر پور سام؟
همی تخت کام آیدش گر کنام
Ganjoor · OLD
خوی مردمی هیچ دارد همی
پی نامداران سپارد همی
The people of Khoy have nothing,
They entrust themselves to the famous ones.
Jalal Khaleghi · NEW
خوی مردمی هیچ دارد همی؟
پی نامداران سپارد همی؟
Ganjoor · OLD
چنین داد مهراب پاسخ بدوی
که ای سرو سیمین بر ماه روی
Mehrab replied with such kindness,
"O cypress with a silver face like the moon."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد مهراب پاسخ بدوی
که ای سرو سیمین بر خوب روی
Ganjoor · OLD
به گیتی در از پهلوانان گرد
پی زال زر کس نیارد سپرد
He turned to Giti and circled the champions,
No one could leave the golden Zal behind.
Jalal Khaleghi · NEW
به گیتی در از پهلوانان گرد
پی زال را کس نیارد سپرد
Ganjoor · OLD
چو دست و عنانش بر ایوان نگار
نبینی نه بر زین چون او یک سوار
When you see his hands and arms on the balcony,
You won't see anyone else riding like him.
Jalal Khaleghi · NEW
چو دست و عنانش بر ایوان نگار
نبینی و بر زین چنو یک سوار
Ganjoor · OLD
دل شیر نر دارد و زور پیل
دو دستش به کردار دریای نیل
His heart is like a male lion, but his strength is like an elephant,
His two hands are at work in the Nile sea.
Jalal Khaleghi · NEW
دل شیر نر دارد و زور پیل
دو دستش بکردار دریای نیل
Ganjoor · OLD
چو بر گاه باشد در افشان بود
چو در جنگ باشد سر افشان بود
When he is in the court, he is generous,
When he is in battle, he is headstrong.
Jalal Khaleghi · NEW
چو بر گاه باشد در افشان بود
چو در جنگ باشد سرافشان بود
Ganjoor · OLD
رخش پژمرانندهٔ ارغوان
جوان سال و بیدار و بختش جوان
Her face was like a blooming pomegranate,
Young, awake, and her fortune was young.
Jalal Khaleghi · NEW
رخش پژمراننده‌ی ارغوان
جوان سال و بیدار و دولت جوان
Ganjoor · OLD
به کین اندرون چون نهنگ بلاست
به زین اندرون تیز چنگ اژدهاست
"Inside this one is like a calamitous whale,
Inside that one is like a sharp-toothed dragon."
Jalal Khaleghi · NEW
به کین اندرون چون نهنگ بلاست
به زین اندرون تیزچنگ اژدهاست
Ganjoor · OLD
نشانندهٔ خاک در کین به خون
فشانندهٔ خنجر آبگون
"The marker of the ground is stained with blood,
The scatterer of the dagger is a water carrier."
Jalal Khaleghi · NEW
نشاننده‌ی خاک در کین به خون
فشاننده‌ی خنجر آبگون
Ganjoor · OLD
از آهو همان کش سپیدست موی
بگوید سخن مردم عیب جوی
"From the same deer with white hair,
People seek fault-finding words to share."
Jalal Khaleghi · NEW
از آهو همان کش سپیدست موی
نگوید سخن مردم عیب‌جوی
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
سپیدی مویش بزیبد همی
تو گویی که دلها فریبد همی
The whiteness of his hair adds to his beauty,
You would say it deceives the hearts.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
چو بشنید رودابه آن گفت‌گوی
برافروخت و گلنارگون کرد روی
When he heard that conversation by the river,
He blushed and turned his face towards the pomegranate tree.
Jalal Khaleghi · NEW
چو بشنید رودابه آن گفت وگوی
برافروخت و گلنارگون کرد روی
Ganjoor · OLD
دلش گشت پرآتش از مهر زال
از او دور شد خورد و آرام و هال
His heart became full of fire from Zal's love,
He distanced himself from food, peace, and rest.
Jalal Khaleghi · NEW
دلش گشت پر آتش از مهر زال
ازو دور شد رامش وخورد و هال
Ganjoor · OLD
چو بگرفت جای خرد آرزوی
دگر شد به رای و به آیین و خوی
"When the desire of wisdom took its place,
He changed his ways, manners, and customs."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بگرفت جای خردش آرزوی
دگر شد به رای و به آیین و خوی
Ganjoor · OLD
ورا پنج ترک پرستنده بود
پرستنده و مهربان بنده بود
Behind him were five Turk-worshipers,
Worshipers and kind servants.
Jalal Khaleghi · NEW
ورا پنج ترک پرستنده بود
پرستنده و مهربان بنده بود
Ganjoor · OLD
بدان بندگان خردمند گفت
که بگشاد خواهم نهان از نهفت
He spoke to his wise servants,
"I will reveal the hidden secrets."
Jalal Khaleghi · NEW
بدان بندگان خردمند گفت
که بگشاد خواهم نهان از نهفت
Ganjoor · OLD
شما یک به یک رازدار منید
پرستنده و غمگسار منید
"You are my confidants one by one,
Worshipers and mourners of mine."
Jalal Khaleghi · NEW
شما یک به یک رازدار منید
پرستنده و غمگسار منید
Ganjoor · OLD
بدانید هر پنج و آگه بوید
همه ساله با بخت همره بوید
"Know that each of them is aware and knowledgeable,
Every year they are accompanied by fortune."
Jalal Khaleghi · NEW
بدانید هر پنج و آگاه بید
همه ساله با بخت همراه بید
Ganjoor · OLD
که من عاشقم همچو بحر دمان
از او بر شده موج تا آسمان
"For I am in love like the roaring sea,
Waves rising up to the sky from me."
Jalal Khaleghi · NEW
که من عاشقی‌ام چو بحر دمان
ازو برشده موج تا آسمان
Ganjoor · OLD
پر از پور سامست روشن دلم
به خواب اندر اندیشه زو نگسلم
My heart is full of the splendor of Porsam,
In sleep, I cannot forget him.
Jalal Khaleghi · NEW
پر از پور سامست روشن دلم
به خواب اندر اندیشه زو نگسلم
Ganjoor · OLD
همیشه دلم در غم مهر اوست
شب و روزم اندیشهٔ چهر اوست
My heart is always in sorrow for his love,
Day and night, my thoughts are of his face.
Jalal Khaleghi · NEW
همه خانه‌ی شرم پر مهر اوست
شب و روزم اندیشه‌ی چهر اوست
Ganjoor · OLD
کنون این سخن را چه درمان کنید
چه گویید و با من چه پیمان کنید
"Now, what remedy is there for these words?
What will you say and what agreement will you make with me?"
Jalal Khaleghi · NEW
کنون این سخن را چه درمان کنید
چه خواهید و با من چه پیمان کنید
Ganjoor · OLD
یکی چاره باید کنون ساختن
دل و جانم از رنج پرداختن
"One solution must be made now,
To pay with my heart and soul for this suffering."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی چاره باید کنون ساختن
دل و جانم از رنج پرداختن
Ganjoor · OLD
پرستندگان را شگفت آمد آن
که بیکاری آمد ز دخت ردان
The worshipers were amazed
That idleness came from the daughter of Roodabeh.
Jalal Khaleghi · NEW
پرستندگان را شگفت آمد آن
که بیکاری آمد ز دخت ردان
Ganjoor · OLD
همه پاسخش را بیاراستند
چو اهرمن از جای برخاستند
They all stood up to answer him,
Like a group of eagles taking flight.
Jalal Khaleghi · NEW
همه پاسخش را بیاراستند
چن آهرمن از جای برخاستند
Ganjoor · OLD
که ای افسر بانوان جهان
سرافراز بر دختران مهان
"You, the commander of the women of the world,
Proud over the daughters of the moon."
Jalal Khaleghi · NEW
که ای افسر بانوان جهان
سرافرازتر دختر اندر مهان
Ganjoor · OLD
ستوده ز هندوستان تا به چین
میان بتان در چو روشن نگین
From India to China, praised among idols,
Like a shining gem among statues.
Jalal Khaleghi · NEW
ستوده ز هندوستان تا به چین
میان بتستان چو روشن نگین
Ganjoor · OLD
به بالای تو بر چمن سرو نیست
چو رخسار تو تابش پرو نیست
"There is no cypress on the meadow as tall as you,
No feather as radiant as your face."
Jalal Khaleghi · NEW
به بالای تو بر چمن سرو نیست
چو رخسار تو تابش برو نیست
Ganjoor · OLD
نگار رخ تو ز قنوج و رای
فرستد همی سوی خاور خدای
"Your beautiful face, like a shining sun,
Sends its radiance towards the East, towards God."
Jalal Khaleghi · NEW
نگار رخ تو ز قنوج، رای
فرستد همی سوی خاورخدای
Ganjoor · OLD
ترا خود به دیده درون شرم نیست
پدر را به نزد تو آزرم نیست
"In your eyes, there is no shame,
I do not offend your father."
Jalal Khaleghi · NEW
ترا خود به دیده درون شرم نیست
پدر را بنزد تو آزرم نیست
Ganjoor · OLD
که آن را که اندازد از بر پدر
تو خواهی که گیری مر او را به بر
"For the one who casts his father from his lap,
You will want to take him in your arms."
Jalal Khaleghi · NEW
که آنرا که بندازد از بر پدر
تو خواهی که گیری مرو را به بر
Ganjoor · OLD
که پروردهٔ مرغ باشد به کوه
نشانی شده در میان گروه
"That raised bird on the mountain,
Has become a symbol among the flock."
Jalal Khaleghi · NEW
که پرورده‌ی مرغ باشد به کوه
نشانی شده در میان گروه
Ganjoor · OLD
کس از مادران پیر هرگز نزاد
نه ز آن کس که زاید بباشد نژاد
"No one is born from an old mother,
Nor from the one who gives birth comes the lineage."
Jalal Khaleghi · NEW
کس از مادران پیر هرگز نزاد
نه زان کس که زاید بباید نژاد
Ganjoor · OLD
چنین سرخ دو بسد شیر بوی
شگفتی بود گر شود پیرجوی
"Such a red color, with the scent of two lions,
Would be a wonder if seen by an old man."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین سرخ دو بسد شیربوی
شگفتی بود گر بود پیرجوی
Ganjoor · OLD
جهانی سراسر پر از مهر تست
به ایوانها صورت چهر تست
"The whole world is filled with your love,
In the courtyards, your face is reflected."
Jalal Khaleghi · NEW
جهانی سراسر پر از مهر تست
بر ایوان ها صورت چهر تست
Ganjoor · OLD
ترا با چنین روی و بالای و موی
ز چرخ چهارم خور آیدت شوی
"With such a face, height, and hair,
You could become the fourth sphere's food."
Jalal Khaleghi · NEW
ترا با چنین روی و بالای و موی
ز چرخ چهارم خود آیدت شوی
Ganjoor · OLD
چو رودابه گفتار ایشان شنید
چو از باد آتش دلش بردمید
"When he heard their words, like a river,
His heart blazed like fire in the wind."
Jalal Khaleghi · NEW
چو رودابه گفتار ایشان شنید
چن از باد آتش، دلش بردمید
Ganjoor · OLD
بر ایشان یکی بانگ برزد به خشم
بتابید روی و بخوابید چشم
"A voice rose up against them in anger,
Their faces shone and their eyes closed in sleep."
Jalal Khaleghi · NEW
بریشان یکی بانگ برزد به خشم
بتابید روی و بخوابید چشم
Ganjoor · OLD
وز آن پس به چشم و به روی دژم
به ابرو ز خشم اندر آورد خم
"Then he looked at the fortress with anger in his eyes and face,
And furrowed his brow in rage."
Jalal Khaleghi · NEW
وزان پس به خشم و به روی دژم
به ابرو ز خشم اندرآورد خم
Ganjoor · OLD
چنین گفت کاین خام پیکارتان
شنیدن نیرزید گفتارتان
He said, "Your unrefined words,
I do not wish to hear."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت کین خام گفتارتان
شنیدن نه ارزد ز پیکارتان
Ganjoor · OLD
نه قیصر بخواهم نه فغفور چین
نه از تاجداران ایران زمین
"I do not seek Caesar nor the Chinese emperor,
Nor any of the crowned rulers of Iran."
Jalal Khaleghi · NEW
نه فغفور خواهم نه قیصر نه چین
نه از تاجداران ایران زمین
Ganjoor · OLD
به بالای من پور سامست زال
ابا بازوی شیر و با برز و یال
"On my shoulder sits the son of Sam, Zal,
With the arm of a lion, and wings and claws."
Jalal Khaleghi · NEW
به بالای من پور سامست زال
ابا بازوی شیر و با برز و یال
Ganjoor · OLD
گرش پیر خوانی همی گر جوان
مرا او به جای تنست و روان
"If you call me old, even though I am young,
He has taken my place, both in body and soul."
Jalal Khaleghi · NEW
گرش پیر خوانی همی یا جوان
مرا او بجای تن ست و روان
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
مرا مهر او دل ندیده گزید
همان دوستی از شنیده گزید
"His love chose me, who had not seen his heart,
That same friendship was chosen from what I had heard."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بر او مهربانم به بر روی و موی
به سوی هنر گشتمش مهرجوی
"I am kind to him, with his face, height, and hair,
I sought him out as a seeker of love for art."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
پرستنده آگه شد از راز او
چو بشنید دل خسته آواز او
"The worshipper became aware of his secret,
When he heard the voice of his weary heart."
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده آگه شد از راز اوی
چو بشنید دلخسته آواز اوی
Ganjoor · OLD
به آواز گفتند ما بنده‌ایم
به دل مهربان و پرستنده‌ایم
"We said with our voices, 'We are servants,
With kind hearts and devoted worshipers.'"
Jalal Khaleghi · NEW
به آواز گفتند ما بنده‌ییم
به دل مهربان و پرستنده‌ییم
Ganjoor · OLD
نگه کن کنون تا چه فرمان دهی
نیاید ز فرمان تو جز بهی
"Wait now, until you give the command,
Nothing will come of your command except goodness."
Jalal Khaleghi · NEW
نگه کن کنون تا چه فرمان دهی
نیاید ز فرمان تو جز بهی
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
چو ما صدهزاران فدای تو باد
خرد زآفرینش ردای تو باد
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
سیه نرگسانت پر از شرم باد
رخانت پر از رنگ و آزرم باد
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
یکی گفت ز ایشان که ای سرو بن
نگر تا نداند کسی این سخن
"One of them said, 'Oh tall cypress,
See that no one knows of these words.'"
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
اگر جادویی باید آموختن
به بند و فسون چشمها دوختن
"If one must learn magic,
To bind and enchant the eyes."
Jalal Khaleghi · NEW
اگر جادوی باید آموختن
به بند و فسون چشم ها دوختن
Ganjoor · OLD
بپریم با مرغ و جادو شویم
بپوییم و در چاره آهو شویم
"Let us fly with the birds and become magicians,
Let us swim and become skilled in hunting deer."
Jalal Khaleghi · NEW
بپریم با مرغ و آهو شویم
بپوییم و در چاره جادو شویم
Ganjoor · OLD
مگر شاه را نزد ماه آوریم
به نزدیک او پایگاه آوریم
"Perhaps we can bring the king to the moon,
And establish a base near him."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر شاه را نزد ماه آوریم
بنزدیک او پایگاه آوریم
Ganjoor · OLD
لب سرخ رودابه پرخنده کرد
رخان معصفر سوی بنده کرد
"Her red lips smiled,
Her saffron cheeks turned towards the servant."
Jalal Khaleghi · NEW
لب سرخ، رودابه پر خنده کرد
رخان معصفر سوی بنده کرد
Ganjoor · OLD
که این گفته را گر شوی کاربند
درختی برومند کاری بلند
"If you become a servant to these words,
You will accomplish a great task, like a tall tree."
Jalal Khaleghi · NEW
که این گفته را گر شوی کاربند
درخت برومند کاری بلند
Ganjoor · OLD
که هر روز یاقوت بار آورد
برش تازیان بر کنار آورد
"That every day he brought a load of rubies,
And set them down beside the fresh-faced youths."
Jalal Khaleghi · NEW
که هر روز یاقوت بار آورد
برش تازنان در کنار آورد
Ganjoor · OLD
پرستنده برخاست از پیش اوی
بدان چاره بیچاره بنهاد روی
The worshipper rose from his knees,
With a helpless face, he sought a remedy.
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده برخاست از پیش اوی
سوی چاره بیچاره بنهاد روی
Ganjoor · OLD
به دیبای رومی بیاراستند
سر زلف برگل بپیراستند
They brought her to the Roman arena,
And adorned her hair with a crown of flowers.
Jalal Khaleghi · NEW
به دیبای رومی بیاراستند
سر زلف بر گل بپیراستند
Ganjoor · OLD
برفتند هر پنج تا رودبار
ز هر بوی و رنگی چو خرم بهار
They went to each of the five rivers,
With every scent and color like the joy of spring.
Jalal Khaleghi · NEW
برفتند هر پنج تا رودبار
ز هر بوی و رنگی چو خرم بهار
Ganjoor · OLD
مه فرودین وسر سال بود
لب رود لشکرگه زال بود
The moon was in the month of Farvardin and at the head of the year,
By the river bank was the army of Zal.
Jalal Khaleghi · NEW
مه فوردین و سر سال بود
لب رود لشکرگه زال بود
Ganjoor · OLD
همی گل چدند از لب رودبار
رخان چون گلستان و گل در کنار
They plucked flowers from the river bank,
Their faces like gardens with flowers by their side.
Jalal Khaleghi · NEW
همی گل چدند از لب رودبار
رخان چون گلستان و گل در کنار
Ganjoor · OLD
نگه کرد دستان ز تخت بلند
بپرسید کاین گل پرستان کیند
He raised his hands from the high throne,
And asked, "Who are these flower worshippers?"
Jalal Khaleghi · NEW
نگه کرد دستان ز تخت بلند
بپرسید کین گل‌پرستان که‌اند
Ganjoor · OLD
چنین گفت گوینده با پهلوان
که از کاخ مهراب روشن روان
Thus spoke the narrator with the champion,
Who came from the shining palace of Mehrab.
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت گوینده با پهلوان
که از کاخ مهراب سرو روان
Ganjoor · OLD
پرستندگان را سوی گلستان
فرستد همی ماه کابلستان
He sent the moon towards the flower garden,
To the worshippers of flowers in Kabul.
Jalal Khaleghi · NEW
پرستندگان را سوی گلستان
فرستد همی ماه کاولستان
Ganjoor · OLD
به نزد پری چهرگان رفت زال
کمان خواست از ترک و بفراخت یال
Zal went to the fairy-faced ones,
He asked for a bow from the Turks and stretched the reins.
Jalal Khaleghi · NEW
بنزد پریچهرگان رفت زال
کمان خواست از ترک و بفراخت یال
Ganjoor · OLD
پیاده همی رفت جویان شکار
خشیشار دید اندر آن رودبار
On foot, he went hunting by the river,
And saw a lion in that stream.
Jalal Khaleghi · NEW
پیاده همی شد ز بهر شکار
خشنسار بد اندر آن رودبار
Ganjoor · OLD
کمان ترک گلرخ به زه بر نهاد
به دست جهان پهلوان در نهاد
The Turkish bow with a rosy face he placed on the arrow,
In the hand of the world's champion he placed it.
Jalal Khaleghi · NEW
کمان ترک گلرخ به زه برنهاد
به دست جهان پهلوان درنهاد
Ganjoor · OLD
نگه کرد تا مرغ برخاست ز آب
یکی تیره بنداخت اندر شتاب
He waited until the bird rose from the water,
And quickly shot an arrow.
Jalal Khaleghi · NEW
نگه کرد تا مرغ برخاست زاب
یکی تیر بنداخت اندر شتاب
Ganjoor · OLD
ز پروازش آورد گردان فرود
چکان خون و وشی شده آب رود
From its flight, it brought down a whirlwind,
The river water turned red and murky.
Jalal Khaleghi · NEW
ز پروازش آورد گردان فرود
چکان خون و وشی شده آب رود
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بترک آنگهی گفت زان سو گذر
بیاور تو آن مرغ افگنده پر
To the Turk, he then said, "Pass over from that side,
Bring me that bird with clipped wings."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به کشتی گذر کرد ترک سترگ
خرامید نزد پرستنده ترک
The Turkish sailor passed by on his boat,
And landed near the Turkish flower worshipper.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
پرستنده پرسید کای پهلوان
سخن گوی و بگشای شیرین زبان
The worshipper asked the champion,
"Speak and open your sweet tongue."
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده با ریدک پهلوان
سخن گفت و بگشاد شیرین زبان
Ganjoor · OLD
که این شیر بازو گو پیلتن
چه مردست و شاه کدام انجمن
"Tell me, what man is this with the arm of a lion,
And which assembly does he belong to, this king?"
Jalal Khaleghi · NEW
که این شیربازو گو پیلتن
چه مردست و شاه کدام انجمن
Ganjoor · OLD
که بگشاد زین گونه تیر از کمان
چه سنجد به پیش اندرش بدگمان
He who released an arrow from his bow,
What can one measure against his ill intentions?
Jalal Khaleghi · NEW
که بگشاد ازین گونه تیر از کمان
چه سنجد به پیش اندرش بدگمان
Ganjoor · OLD
ندیدیم زیبنده تر زین سوار
به تیر و کمان بر چنین کامگار
We have not seen a more beautiful rider,
With such a bow and arrow in this hunt.
Jalal Khaleghi · NEW
ندیدیم زیبنده‌تر زین سوار
به تیر و کمان بر چنین کامگار
Ganjoor · OLD
پری روی دندان به لب برنهاد
مکن گفت ازین گونه از شاه یاد
The fairy-faced one bit her lip,
Do not speak of the king in this manner.
Jalal Khaleghi · NEW
پری روی دندان به لب برنهاد
مکن گفت ازین گونه از شاه یاد
Ganjoor · OLD
شه نیمروزست فرزند سام
که دستانش خوانند شاهان به نام
"The king is half-day, son of Sam,
Whose hands are known by the kings' names."
Jalal Khaleghi · NEW
شه نیمروزست فرزند سام
که دستانش خوانند شاهان به نام
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
نگردد فلک بر چنو یک سوار
زمانه نبیند چنو نامدار
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
بگردد جهان گر بگردد سوار
ازین سان نبیند یکی نامدار
If he travels the world on horseback,
No one will see a more famous one like him.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
پرستنده با کودک ماه روی
بخندید و گفتش که چندین مگوی
The worshipper smiled at the moon-faced child,
And said to him, "Don't say too much."
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده با کودک ماهروی
بخندید و گفتش که چندین مگوی
Ganjoor · OLD
که ماهیست مهراب را در سرای
به یک سر ز شاه تو برتر بپای
"For Mehrab, there is a moon in the palace,
You are superior to the king in one aspect."
Jalal Khaleghi · NEW
که ماهیست مهراب را در سرای
به یک سر ز شاه تو برتر به پای
Ganjoor · OLD
به بالای ساج است و همرنگ عاج
یکی ایزدی بر سر از مشک تاج
"Upon the top of the cypress, and of the same hue as ivory,
Is a godlike one with a crown of musk upon his head."
Jalal Khaleghi · NEW
به بالای ساج ست و هم رنگ عاج
یکی ایزدی بر سر از مشک تاج
Ganjoor · OLD
دو نرگس دژم و دو ابرو به خم
ستون دو ابرو چو سیمین قلم
"Two narcissus-like eyes and two eyebrows arched,
The pillars of the eyebrows like the Simin pen."
Jalal Khaleghi · NEW
دو نرگس دژم و دو ابرو به خم
ستون دو ابرو چو سیمین قلم
Ganjoor · OLD
دهانش به تنگی دل مستمند
سر زلف چون حلقهٔ پای‌بند
"Her mouth, narrow with the intoxication of the heart,
Her hair locks like a chain around her feet."
Jalal Khaleghi · NEW
دهانش به تنگی دل مستمند
سر زلف چون حلقه‌ی پای‌وند
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
دو جادوش پر خواب و پرآب روی
پر از لاله رخسار و پر مشک موی
"Two enchantresses, full of sleep and water-faced,
Full of tulip cheeks and musky hair."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
نفس را مگر بر لبش راه نیست
چنو در جهان نیز یک ماه نیست
"Perhaps there is no way for the breath to reach her lips,
Just as there is not one moon in the world."
Jalal Khaleghi · NEW
نفس را مگر بر لبش راه نیست
چنو در جهان نیز یک ماه نیست
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
پرستندگان هر یکی آشکار
همی کرد وصف رخ آن نگار
Each worshipper openly
Described the beauty of that beloved's face.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
بدین چاره تا آن لب لعل فام
کند آشنا با لب پور سام
"In this way, until that ruby lip
Becomes acquainted with the lips of Sam's son."
Jalal Khaleghi · NEW
بدین چاره تا آن لب لعل فام
کند آشنا با لب پور سام
Ganjoor · OLD
چنین گفت با بندگان خوب چهر
که با ماه خوبست رخشنده مهر
Thus spoke the one with the beautiful face to his servants,
"Her face is as beautiful as the shining moon."
Jalal Khaleghi · NEW
[چنین گفت با بندگان خوبچهر
که با ماه خوبست رخشنده مهر]
Ganjoor · OLD
ولیکن به گفتن مگر روی نیست
بود کاب را ره بدین جوی نیست
"But perhaps there is no way to express it,
The path to this stream is not for everyone."
Jalal Khaleghi · NEW
[ولیکن به گفتن مرا روی نیست
بود کاب را ره بدین جوی نیست]
Ganjoor · OLD
دلاور که پرهیز جوید ز جفت
بماند بسانی اندر نهفت
"The brave one who seeks to avoid his mate
Remains hidden like a treasure in a secret place."
Jalal Khaleghi · NEW
[دلاور که پرهیز جوید ز جفت
بماند به آسانی اندر نهفت]
Ganjoor · OLD
بدان تاش دختر نباشد ز بن
نباید شنیدنش ننگ سخن
"That a daughter should not be born of that loins,
It is shameful to even hear such words."
Jalal Khaleghi · NEW
[بدان تاش دختر نباشد ز بن
نباید شنیدنش ننگی سخن]
Ganjoor · OLD
چنین گفت مر جفت را باز نر
چو بر خایه بنشست و گسترد پر
Thus spoke the mate, "Do not open the cage,"
As he sat on the perch and spread his wings.
Jalal Khaleghi · NEW
[چنین گفت مر جفت را باز نر
چو بر خایه بنشست و گسترد پر]
Ganjoor · OLD
کزین خایه گر مایه بیرون کنم
ز پشت پدر خایه بیرون کنم
"If I remove myself from this cage,
I will remove myself from my father's protection."
Jalal Khaleghi · NEW
[کزین خایه گر مایه بیرون کنیم
ز پشت پدر خایه بیرون کنیم]
Ganjoor · OLD
ازیشان چو برگشت خندان غلام
بپرسید از و نامور پور سام
"When he returned to them, the slave was smiling,
And he asked about the famous son of Sam."
Jalal Khaleghi · NEW
ازیشان چو برگشت خندان غلام
بپرسید ازو نامور پور سام
Ganjoor · OLD
که با تو چه گفت آن که خندان شدی
گشاده لب و سیم دندان شدی
"What did he say to you that made you smile,
And opened your lips to reveal your pearl-like teeth?"
Jalal Khaleghi · NEW
که با تو چه گفت آنک خندان شدی
شکفته رخ و سیم دندان شدی
Ganjoor · OLD
بگفت آنچه بشنید با پهلوان
ز شادی دل پهلوان شد جوان
"He told the warrior what he had heard,
And the young warrior became youthful with joy."
Jalal Khaleghi · NEW
بگفت آنچ بشنید با پهلوان
ز شادی دل پهلوان شد جوان
Ganjoor · OLD
چنین گفت با ریدک ماه روی
که رو مر پرستندگان را بگوی
Thus spoke the one with the moon-like face to the rider,
"Tell me the way to the worshippers' abode."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت با ریدک ماهروی
که رو مر پرستندگان را بگوی
Ganjoor · OLD
که از گلستان یک زمان مگذرید
مگر با گل از باغ گوهر برید
"That he passed through the garden for a moment,
Perhaps he plucked a jewel from the flowers."
Jalal Khaleghi · NEW
که از گلستان یک زمان مگذرید
مگر با گل از باغ گوهر برید
Ganjoor · OLD
درم خواست و دینار و گوهر ز گنج
گرانمایه دیبای زربفت پنج
"He asked for silver, gold, jewels and treasures,
The price of a silk-woven brocade robe was five thousand."
Jalal Khaleghi · NEW
درم خواست و دینار و گوهر ز گنج
گرانمایه دیبای زربفت پنج
Ganjoor · OLD
بفرمود کاین نزد ایشان برید
کسی را مگوئید و پنهان برید
"He commanded, 'Go to their abode,
Do not tell anyone and keep it hidden.'"
Jalal Khaleghi · NEW
بفرمود کین نزد ایشان برید
کسی را مگویید و پنهان برید
Ganjoor · OLD
نباید شدن شان سوی کاخ باز
بدان تا پیامی فرستم براز
"They should not go towards the palace,
So that I may send a message to them."
Jalal Khaleghi · NEW
نباید شدنشان سوی کاخ باز
بدان تا پیامی فرستم براز
Ganjoor · OLD
برفتند زی ماه رخسار پنج
ابا گرم گفتار و دینار و گنج
"They departed from the moon-faced one's abode,
With warm words, silver, gold, and jewels in tow."
Jalal Khaleghi · NEW
برفتند با ماه رخسار پنج
ابا گرم گفتار و دینار و گنج
Ganjoor · OLD
بدیشان سپردند زر و گهر
پیام جهان پهلوان زال زر
"They entrusted to them gold and jewels,
The message of the world, the warrior Zal."
Jalal Khaleghi · NEW
بدیشان سپردند گنجی گهر
پیام جهان پهلوان زال زر
Ganjoor · OLD
پرستنده با ماه دیدار گفت
که هرگز نماند سخن در نهفت
"The worshipper spoke to the moon of meeting,
Saying, 'Never let words remain hidden.'"
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده با ماهدیدار گفت
که هرگز نماند سخن در نهفت
Ganjoor · OLD
مگر آنکه باشد میان دو تن
سه تن نانهانست و چار انجمن
"Unless there is a third person present,
Three is a crowd and four is a party."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر آنک باشد میان دو تن
سه تن نانهانست و چار انجمن
Ganjoor · OLD
بگوی ای خردمند پاکیزه رای
سخن گر به رازست با ما سرای
"Speak, O wise and pure-minded one,
If your words are a secret, share them with us."
Jalal Khaleghi · NEW
بکگو ای خردمند پاکیزه رای
سخن گر به رازست با ما سرای
Ganjoor · OLD
پرستنده گفتند یک با دگر
که آمد به دام اندرون شیر نر
"The worshippers spoke to each other,
Saying, 'The male lion has fallen into the trap.'"
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده گفتند یک با دگر
که آمد به دام اندرون شیر نر
Ganjoor · OLD
کنون کار رودابه و کام زال
به جای آمد و این بود نیک فال
"Now the work of Rostam and the desire of Zal
Have come to fruition, and this is a good omen."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون کام رودابه و کام زال
بجای آید و این بود خوب فال
Ganjoor · OLD
بیامد سیه چشم گنجور شاه
که بود اندر آن کار دستور شاه
"The dark-eyed treasurer of the king arrived,
Who had been given orders by the king for that task."
Jalal Khaleghi · NEW
بیامد سیه چشم گنجور شاه
که بود اندران کار دستور شاه
Ganjoor · OLD
سخن هر چه بشنید از آن دلنواز
همی گفت پیش سپهبد به راز
"Whatever heartwarming words he heard,
He spoke them secretly to the commander."
Jalal Khaleghi · NEW
سخن هر چه بشنید از آن دلنواز
همی گفت پیش سپهبد براز
Ganjoor · OLD
سپهبد خرامید تا گلستان
بر امید خورشید کابلستان
"The commander hastened to the garden,
In hopes of finding the sun of Kabul."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد خرامید تا گلستان
به اومید خورشید کاولستان
Ganjoor · OLD
پری روی گلرخ بتان طراز
برفتند و بردند پیشش نماز
"The fairy-faced idols with rosy cheeks,
Went away and performed prayers before her."
Jalal Khaleghi · NEW
پری روی گلرخ بتان طراز
برفتند و بردند پیشش نماز
Ganjoor · OLD
سپهبد بپرسید ازیشان سخن
ز بالا و دیدار آن سرو بن
"The commander asked them about their words,
And about the sight of that cypress from above."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد بپرسید ازیشان سخن
ز بالا و دیدار آن سروبن
Ganjoor · OLD
ز گفتار و دیدار و رای و خرد
بدان تا به خوی وی اندر خورد
"Through conversation, sight, opinion, and wisdom,
He came to know her true nature and character."
Jalal Khaleghi · NEW
ز گفتار و دیدار و رای و خرد
بدان تا به خوی وی اندرخورد
Ganjoor · OLD
بگویید با من یکایک سخن
به کژی نگر نفگنید ایچ بن
"Speak with me one by one,
Do not twist your words or hide anything."
Jalal Khaleghi · NEW
بگویید با من یکایک سخن
به کژی نگر نفگنید ایچ بن
Ganjoor · OLD
اگر راستی‌تان بود گفت‌وگوی
به نزدیک من تان بود آبروی
"If your words are true,
Your honor will be safe with me."
Jalal Khaleghi · NEW
اگر راستی تان بود گفت و گوی
بنزدیک من‌تان بود آبروی
Ganjoor · OLD
وگر هیچ کژی گمانی برم
به زیر پی پیلتان بسپرم
"And if you suspect any deceit from me,
I will throw myself under the feet of your elephant."
Jalal Khaleghi · NEW
وگر هیچ کژی گمانی برم
به زیر پی پیلتان بسپرم
Ganjoor · OLD
رخ لاله رخ گشت چون سندروس
به پیش سپهبد زمین داد بوس
"Her tulip-like face turned towards the commander,
And she gave him a kiss on the ground."
Jalal Khaleghi · NEW
رخ لاله رخ گشت چون سندروس
به پیش سپهبد زمین داد بوس
Ganjoor · OLD
چنین گفت کز مادر اندر جهان
نزاید کس اندر میان مهان
Thus he spoke, that no one is born in the midst of the moons, except from a mother in this world.
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت کز مادر اندر جهان
نزاید کسی در میان مهان
Ganjoor · OLD
به دیدار سام و به بالای او
به پاکی دل و دانش و رای او
"To the sight of Sam and above him,
With the purity of heart, knowledge, and wisdom of him."
Jalal Khaleghi · NEW
به دیدار سام و به بالای اوی
به پاکی دل و دانش و رای اوی
Ganjoor · OLD
دگر چون تو ای پهلوان دلیر
بدین برز بالا و بازوی شیر
"Another like you, oh brave hero,
With this high chest and lion-like arm."
Jalal Khaleghi · NEW
دگر چون تو ای پهلوان دلیر
بدین برز بالا و بازوی شیر
Ganjoor · OLD
همی می‌چکد گویی از روی تو
عبیرست گویی مگر بوی تو
"She keeps shaking, as if from your presence,
It smells like you, perhaps it's your scent."
Jalal Khaleghi · NEW
همی می چکد گویی از روی تو
عبیرست گویی مگر موی تو
Ganjoor · OLD
سه دیگر چو رودابهٔ ماه روی
یکی سرو سیمست با رنگ و بوی
"Three others are like the moon's reflection on a river,
One is a silver cypress with color and scent."
Jalal Khaleghi · NEW
سدیگر چو رودابه‌ی ماهروی
یکی سرو سیمست با رنگ و بوی
Ganjoor · OLD
ز سر تا به پایش گلست وسمن
به سرو سهی بر سهیل یمن
"From head to toe, she was covered in roses and jasmine,
Like a tall cypress on the banks of the Sihon River."
Jalal Khaleghi · NEW
ز سر تا به پایش گل ست و سمن
به سرو سهی بر، سهیل یمن
Ganjoor · OLD
از آن گنبد سیم سر بر زمین
فرو هشته بر گل کمند از کمین
"From that silver dome, he descended to the ground,
And ambushed the enemy among the flowers."
Jalal Khaleghi · NEW
از آن گنبد سیم سر بر زمین
فرو هشته بر گل کمند کمین
Ganjoor · OLD
به مشک و به عنبر سرش بافته
به یاقوت و زمرد تنش تافته
"Woven with musk and amber is her hair,
Her body adorned with ruby and emerald."
Jalal Khaleghi · NEW
به مشک و به عنبر سرش تافته
به یاقوت و مرد بنش بافته
Ganjoor · OLD
سر زلف و جعدش چو مشکین زره
فگندست گویی گره بر گره
"The locks and curls of her hair are like a musky armor,
Entangled, as if knot upon knot."
Jalal Khaleghi · NEW
سر زلف جعدش چو مشکین زره
فگنده‌ست گویی گره بر گره
Ganjoor · OLD
ده انگشت برسان سیمین قلم
برو کرده از غالیه صدرقم
"Bring the silver pen with ten fingers,
And from the Ghaliye Sadrqam, go forth."
Jalal Khaleghi · NEW
ده انگشت بر سان سیمین قلم
برو کرده از غالیه صد رقم
Ganjoor · OLD
بت آرای چون او نبیند بچین
برو ماه و پروین کنند آفرین
"If she doesn't see the idol-like beauty of him,
They curse the moon and Venus."
Jalal Khaleghi · NEW
بت أرای چون او نبیند به چین
برو ماه وپروین کند أفرین
Ganjoor · OLD
سپهبد پرستنده را گفت گرم
سخنهای شیرین به آوای نرم
"The admiring commander said warmly,
Sweet words with a gentle tone."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد پرستنده را گفت گرم
سخن های شیرین به آوای نرم
Ganjoor · OLD
که اکنون چه چارست با من بگوی
یکی راه جستن به نزدیک اوی
"Now tell me what to do,
To find a way to get close to him."
Jalal Khaleghi · NEW
که اکنون چه چاره‌ست با من بگوی
یکی راه جستن بنزدیک اوی
Ganjoor · OLD
که ما را دل و جان پر از مهر اوست
همه آرزو دیدن چهر اوست
"Our heart and soul are filled with his love,
All we desire is to see his face."
Jalal Khaleghi · NEW
که ما را دل و جان پر از مهر اوست
همه آرزو دیدن چهر اوست
Ganjoor · OLD
پرستنده گفتا چو فرمان دهی
گذاریم تا کاخ سرو سهی
"The admirer said, 'If you command,
We will go to the palace of the tall cypress.'"
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده گفتا چه فرمان دهی
گزاریم تا کاخ سرو سهی
Ganjoor · OLD
ز فرخنده رای جهان پهلوان
ز گفتار و دیدار روشن روان
"From the world-conquering hero with a glorious mind,
Whose speech and sight are bright and refined."
Jalal Khaleghi · NEW
ز فرخنده رای جهان پهلوان
ز دیدار و گفتار روشن روان
Ganjoor · OLD
فریبیم و گوییم هر گونه‌ای
میان اندرون نیست واژونه‌ای
"We deceive and speak every kind of word,
There is no truth in what we say inwardly."
Jalal Khaleghi · NEW
فریبیم و گوییم هر گونه‌یی
میان اندرون نیست وارونه‌یی
Ganjoor · OLD
سرمشک بویش به دام آوریم
لبش زی لب پور سام آوریم
"We capture the scent of his musky hair,
And bring his lips to the lips of Pour-Sam."
Jalal Khaleghi · NEW
سر مشک بویش به دام آوریم
لبش زی لب پور سام آوریم
Ganjoor · OLD
خرامد مگر پهلوان با کمند
به نزدیک دیوار کاخ بلند
"But does the hero with the reins gallop,
Near the walls of the tall palace?"
Jalal Khaleghi · NEW
خرامد مگر پهلوان با کمند
بنزدیک دیوار کاخ بلند
Ganjoor · OLD
کند حلقه در گردن کنگره
شود شیر شاد از شکار بره
"He puts a ring around the neck of the lion cub,
And the happy lion becomes a captive of the hunt."
Jalal Khaleghi · NEW
کند حلقه در گردن کنگره
شود شیر شاد از شکار بره
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
برفتند خوبان و برگشت زال
شبی دیریاز آن به بالای سال
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
برفتند خوبان و برگشت زال
دلش گشت با کام و شادی همال
"The good ones went and Zal returned,
His heart became full of joy and happiness."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
رسیدند خوبان به درگاه کاخ
به دست اندرون هر یک از گل دو شاخ
The beautiful ones arrived at the gate of the palace, each holding two branches of flowers in their hands.
Jalal Khaleghi · NEW
رسیدند خوبان به درگاه کاخ
به دست اندرون هریک ازگل دو شاخ
Ganjoor · OLD
نگه کرد دربان برآراست جنگ
زبان کرد گستاخ و دل کرد تنگ
The gatekeeper stood guard and prepared for battle,
The insolent spoke and the heart became narrow.
Jalal Khaleghi · NEW
نگه کرد دربان براراست جنگ
زبان کرد گستاخ و دل کرد تنگ
Ganjoor · OLD
که بیگه ز درگاه بیرون شوید
شگفت آیدم تا شما چون شوید
"When you leave the gate without a guide,
I wonder how you will fare outside."
Jalal Khaleghi · NEW
که بیگه ز درگاه بیرون شوید
شگفت آیدم تا شما چون شوید
Ganjoor · OLD
بتان پاسخش را بیاراستند
به تنگی دل از جای برخاستند
"The idols straightened up in response,
Their hearts became narrow and they rose from their places."
Jalal Khaleghi · NEW
بتان پاسخش را بیاراستند
به تنگی دل از جای برخاستند
Ganjoor · OLD
که امروز روزی دگر گونه نیست
به راه گلان دیو واژونه نیست
"For today is not like any other day,
On the path of the roses, there are no demons or monsters."
Jalal Khaleghi · NEW
که امروز روز دگرگونه نیست
به راه گلان دیو وارونه نیست
Ganjoor · OLD
بهار آمد ازگلستان گل چنیم
ز روی زمین شاخ سنبل چنیم
Spring has come, let us pick some flowers from the garden,
Let us pick some hyacinth branches from the face of the earth.
Jalal Khaleghi · NEW
بهار أمد از گلستان گل چنیم
ز روی زمین شاخ سنبل چنیم
Ganjoor · OLD
نگهبان در گفت کامروز کار
نباید گرفتن بدان هم شمار
The guard said, "Today's work should not be taken lightly, nor should it be counted as insignificant."
Jalal Khaleghi · NEW
نگهبان در گفت کامروز کار
نباید گرفتن بدان هم شمار
Ganjoor · OLD
که زال سپهبد بکابل نبود
سراپردهٔ شاه زابل نبود
"For there was no commander like Zal in Kabul,
And there was no curtain for the king like the one in Zabol."
Jalal Khaleghi · NEW
که زال سپهبد به کاول نبود
سراپرده‌ی شاه زاول نبود
Ganjoor · OLD
نبینید کز کاخ کابل خدای
به زین اندر آرد بشبگیر پای
"Behold, from the palace of Kabul, God
Brings forth the night with its dark veil."
Jalal Khaleghi · NEW
نبینید کز کاخ، کاول خدای
به زین اندرآورد شبگیر پای
Ganjoor · OLD
اگرتان ببیند چنین گل بدست
کند بر زمین‌تان هم آنگاه پست
"If he sees such flowers in your hand,
He will also lower himself to the ground."
Jalal Khaleghi · NEW
اگرتان ببیند چنین گل بدست
کند بر زمین‌تان همانگاه پست
Ganjoor · OLD
شدند اندر ایوان بتان طراز
نشستند و با ماه گفتند راز
"They entered the courtyard with grace,
Sat down and spoke secrets with the moon."
Jalal Khaleghi · NEW
شدند اندر ایوان بتان طراز
نشستند با ماه و گفتند راز
Ganjoor · OLD
نهادند دینار و گوهر به پیش
بپرسید رودابه از کم و بیش
"They placed gold coins and jewels before him,
And Rudaba asked about everything, big and small."
Jalal Khaleghi · NEW
نهادند دیبا و گوهر به پیش
بپرسید رودابه از کم و بیش
Ganjoor · OLD
که چون بودتان کار با پور سام
بدیدن بهست ار به آواز و نام
"What better sight is there than seeing you work with Prince Sam,
If it is done with voice and name?"
Jalal Khaleghi · NEW
که چون بودتان کار با پور سام؟
به دیدن بهست ار به آواز ونام ؟
Ganjoor · OLD
پری چهره هر پنج بشتافتند
چو با ماه جای سخن یافتند
"The fairies rushed to gather around,
As they found a place to speak with the moon."
Jalal Khaleghi · NEW
پریچهره هر پنج بشتافتند
چو با ماه جای سخن یافتند
Ganjoor · OLD
که مردیست برسان سرو سهی
همش زیب و هم فر شاهنشهی
"Bring the cypress tree, for he is a man,
All beauty and majesty, like a king."
Jalal Khaleghi · NEW
که مردیست برسان سرو سهی
همش زیب و هم فر شاهنشهی
Ganjoor · OLD
همش رنگ و بوی و همش قد و شاخ
سواری میان لاغر و بر فراخ
"All color and fragrance, all height and branch,
Riding among the lean and the broad."
Jalal Khaleghi · NEW
همش رنگ و هم بوی و هم قد و شاخ
سواری میان لاغر و بر فراخ
Ganjoor · OLD
دو چشمش چو دو نرگس قیرگون
لبانش چو بسد رخانش چو خون
"His two eyes like two almond-shaped narcissi,
His lips like pomegranate, his cheeks like blood."
Jalal Khaleghi · NEW
دو چشمش چو دو نرگس قیرگون
لبانش چو بسد، رخانش چو خون
Ganjoor · OLD
کف و ساعدش چو کف شیر نر
هیون ران و موبد دل و شاه فر
"His palm and forearm like those of a male lion,
His thighs strong, his heart courageous, and he a king of warriors."
Jalal Khaleghi · NEW
کف و ساعدش چون کف شیر نر
هیون‌ران و موبددل و شاهفر
Ganjoor · OLD
سراسر سپیدست مویش برنگ
از آهو همین است و این نیست ننگ
"His hair is completely white in color,
This is from the deer, and there is no shame in it."
Jalal Khaleghi · NEW
سراسر سپیدست مویش به رنگ
از آهو همین‌ست و این نیست ننگ
Ganjoor · OLD
سر جعد آن پهلوان جهان
چو سیمین زره بر گل ارغوان
"The curl of that world-renowned hero's hair,
Like silver armor on a crimson rose."
Jalal Khaleghi · NEW
سر جعد آن پهلوان جهان
چو سیمین زره بر گل ارغوان
Ganjoor · OLD
که گویی همی خود چنان بایدی
وگر نیستی مهر نفزایدی
"As if you would have loved me so,
And if not, love would not have diminished."
Jalal Khaleghi · NEW
که گویی همی خود چنان بایدی
وگر نیستی مهر نفزایدی
Ganjoor · OLD
به دیار تو داده‌ایمش نوید
ز ما بازگشتست دل پرامید
"We have given him the news of returning to your land,
His heart is full of hope and has come back to us."
Jalal Khaleghi · NEW
به دیدار تو داده‌ییمش نوید
ز ما بازگشته‌ست دل پر امید
Ganjoor · OLD
کنون چارهٔ کار مهمان بساز
بفرمای تا بر چه گردیم باز
"Now, make a plan for the important task of the guest,
Command us, so we may return to what we were doing."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون چاره‌ی کار مهمان بساز
بفرمای تا بر چه گردیم باز
Ganjoor · OLD
چنین گفت با بندگان سرو بن
که دیگر شدستی به رای و سخن
Thus spoke the cypress tree to his servants,
"For now, decisions have been made by words and counsel."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت با بندگان سروبن
که دیگر شدهستی به رای و سخن
Ganjoor · OLD
همان زال کو مرغ پرورده بود
چنان پیر سر بود و پژمرده بود
"That same rooster that had been raised,
So old and decrepit he had become."
Jalal Khaleghi · NEW
همان زال کو مرغ پرورده بود
چنان پیرسر بود و پژمرده بود
Ganjoor · OLD
به دیدار شد چون گل ارغوان
سهی قد و زیبا رخ و پهلوان
"He appeared like a crimson rose in bloom,
Tall, handsome, and a warrior."
Jalal Khaleghi · NEW
به دیدار شد چون گل ارغوان
سهی قد و دیبارخ و پهلوان
Ganjoor · OLD
رخ من به پیشش بیاراستی
به گفتار و زان پس بهاخواستی
"I adorned my face before him,
And sought his approval through words and deeds."
Jalal Khaleghi · NEW
رخ من به پیشش بیاراستید
به گفتار وزان پس بها خواستید
Ganjoor · OLD
همی گفت و لب را پر از خنده داشت
رخان هم چو گلنار آگنده داشت
"He spoke and his lips were filled with laughter,
His cheeks were as rosy as a pomegranate blossom."
Jalal Khaleghi · NEW
همی گفت و یک لب پر از خنده داشت
رخان همچو گلنار آگنده داشت
Ganjoor · OLD
پرستنده با بانوی ماهروی
چنین گفت کاکنون ره چاره جوی
"The worshipper of the moon-faced lady,
Said, 'Now we seek a way out of this.'"
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده با بانوی ماهروی
چنین گفت کاکنون ره چاره جوی
Ganjoor · OLD
که یزدان هر آنچت هوا بود داد
سرانجام این کار فرخنده باد
"That which was your desire, God has granted,
May the end of this noble task be blessed."
Jalal Khaleghi · NEW
که یزدان هرآنجت هوا بود داد
سرانجام این کار فرخنده باد
Ganjoor · OLD
یکی خانه بودش چو خرم بهار
ز چهر بزرگان برو بر نگار
"He had a house like a joyful spring,
Adorned by the faces of the great."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی خانه بودش چو خرم بهار
ز چهر بزرگان بروبر نگار
Ganjoor · OLD
به دیبای چینی بیاراستند
طبق‌های زرین بپیراستند
"They adorned the Chinese silk with gold plates,
And dressed in golden dishes."
Jalal Khaleghi · NEW
به دیبای چینی بیاراستند
طبق های زرین بپیراستند
Ganjoor · OLD
عقیق و زبرجد برو ریختند
می و مشک و عنبر برآمیختند
"They poured out carnelian and turquoise,
Mixed with wine, musk, and amber."
Jalal Khaleghi · NEW
عقیق و زبرجد برو ریختند
می و مشک و عنبر برآمیختند
Ganjoor · OLD
بنفشه گل و نرگس و ارغوان
سمن شاخ و سنبل به دیگر کران
"Violets, roses, narcissus, and crimson,
Jasmine branches and hyacinths on the other banks."
Jalal Khaleghi · NEW
بنفشه گل و نرگس و ارغوان
سمن شاخ و سنبل به دیگر کران
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
همه زر و پیروزه بد جامشان
به روشن گلاب اندر آشامشان
"All their cups were of gold and victory,
Drinking rosewater to their hearts' content."
Jalal Khaleghi · NEW
همه زر و پیروزه بد جامشان
به روشن گلاب اندر آرامشان
This corresponding couplet occurs in a different order in Ganjoor; rows follow Jalal Khaleghi.
Ganjoor · OLD
از آن خانهٔ دخت خورشید روی
برآمد همی تا به خورشید بوی
"From that house of the daughter of the sun-faced,
A fragrance arose, as if from the sun."
Jalal Khaleghi · NEW
از آن خانه‌ی دخت خورشیدروی
برآمد همی تا به خورشید بوی
Ganjoor · OLD
چو خورشید تابنده شد ناپدید
در حجره بستند و گم شد کلید
As the shining sun disappeared, they locked the chamber and lost the key.
Jalal Khaleghi · NEW
چو خورشید تابنده شد ناپدید
در حجره بستند و گم شد کلید
Ganjoor · OLD
پرستنده شد سوی دستان سام
که شد ساخته کار بگذار گام
He became a worshipper and headed towards the hands of Sam, leaving his work behind.
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده شد سوی دستان سام
که شد ساخته کار بگذار گام
Ganjoor · OLD
سپهبد سوی کاخ بنهاد روی
چنان چون بود مردم جفت جوی
The commander marched towards the palace, like the people of the two rivers.
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد سوی کاخ بنهاد روی
چنان چون بود مردم جفت‌جوی
Ganjoor · OLD
برآمد سیه چشم گلرخ به بام
چو سرو سهی بر سرش ماه تام
Black-eyed Golrakh appeared on the rooftop, like a tall cypress with a full moon on its head.
Jalal Khaleghi · NEW
برآمد سیه‌چشم گلرخ به بام
چو سرو سهی بر سرش ماه تام
Ganjoor · OLD
چو از دور دستان سام سوار
پدید آمد آن دختر نامدار
As she approached the hands of Sam from afar, that famous daughter appeared.
Jalal Khaleghi · NEW
چن از دور دستان سام سوار
بدید، آمد آن دختر نامدار
Ganjoor · OLD
دو بیجاده بگشاد و آواز داد
که شاد آمدی ای جوانمرد شاد
He opened two saddlebags and shouted, "Welcome, oh happy and joyful young man!"
Jalal Khaleghi · NEW
دو بیجاده بگشاد و آواز داد
که شاد آمدی ای جوانمرد و راد
Ganjoor · OLD
درود جهان آفرین بر تو باد
خم چرخ گردان زمین تو باد
May the creator of the world bless you, may the bending sky and turning earth be yours.
Jalal Khaleghi · NEW
درود جهان آفرین بر تو باد
خم چرخ گردان زمین تو باد (!)
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
پرستنده خرم دل و شاد باد
چنانی سراپای کوه کرد یاد
Ganjoor · OLD
پیاده بدین سان ز پرده سرای
برنجیدت این خسروانی دو پای
On foot, he walked out of the palace gate, and these two kings bowed to him.
Jalal Khaleghi · NEW
پیاده بدینسان ز پرده‌سرای
برنجیدت این خسروانی دو پای
Ganjoor · OLD
سپهبد کزان گونه آوا شنید
نگه کرد و خورشید رخ را بدید
The commander, upon hearing such a sound, stopped and saw the sun-like face.
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد کزان گونه آوا شنید
نگه کرد خورشیدرخ را بدید
Ganjoor · OLD
شده بام از آن گوهر تابناک
به جای گل سرخ یاقوت خاک
The rooftop became shining with that radiant gem, instead of red roses or ruby dust.
Jalal Khaleghi · NEW
شده بام از آن گوهر تابناک
بجای لش، سرخ یاقوت، خاک
Ganjoor · OLD
چنین داد پاسخ که ای ماه چهر
درودت ز من آفرین از سپهر
He replied in this manner, "Oh moon-faced one, may blessings rain down upon you from the heavens."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد پاسخ که ای ماهچهر
درودت ز من، آفرین از سپهر
Ganjoor · OLD
چه مایه شبان دیده اندر سماک
خروشان بدم پیش یزدان پاک
"What a spectacle the young men have seen in the sky, tumultuous before the pure God."
Jalal Khaleghi · NEW
چه مایه شبان دیده اندر سماک
خروشان بدم پیش یزدان پاک
Ganjoor · OLD
همی خواستم تا خدای جهان
نماید مرا رویت اندر نهان
"I wished that the God of the world would reveal your face to me in secret."
Jalal Khaleghi · NEW
همی خواستم تا خدای جهان
نماید مرا روی تو در نهان
Ganjoor · OLD
کنون شاد گشتم به آواز تو
بدین خوب گفتار با ناز تو
"Now I have become joyful with your voice, and with your charming words."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون شاد گشتم به آواز تو
بدین چرب گفتار با ناز تو
Ganjoor · OLD
یکی چارهٔ راه دیدار جوی
چه پرسی تو بر باره و من به کوی
"One solution is to seek the path of meeting, why do you ask about the burden and where I am going?"
Jalal Khaleghi · NEW
یکی چاره‌ی راه دیدار جوی
چه پرسی تو بر باره و من به کوی
Ganjoor · OLD
پری روی گفت سپهبد شنود
سر شعر گلنار بگشاد زود
"The fairy-faced one spoke, and the commander listened, quickly opening the head of the poem of the pomegranate flower."
Jalal Khaleghi · NEW
پری روی گفت سپهبد شنود
ز سرو شعر گلنار بگشاد زود
Ganjoor · OLD
کمندی گشاد او ز سرو بلند
کس از مشک زان سان نپیچد کمند
"She opened a rein from the tall cypress, no one could twist a rein like that from musk."
Jalal Khaleghi · NEW
کمندی گشاد او ز سرو بلند
که از مشک از آن سان نپیچد کمند
Ganjoor · OLD
خم اندر خم و مار بر مار بر
بران غبغبش نار بر نار بر
Curve upon curve, and snake upon snake,
With its roar, it sets fire to fire.
Jalal Khaleghi · NEW
خم اندر خم و مار بر مار بر
بران غبغبش نار بر نار بر
Ganjoor · OLD
بدو گفت بر تاز و برکش میان
بر شیر بگشای و چنگ کیان
To him she said, "Mount fresh and gallop in between, open up on the lion and play the tune of the kings."
Jalal Khaleghi · NEW
بدو گفت بریاز و برکش میان
بر شیر بگشای و چنگ کیان
Ganjoor · OLD
بگیر این سیه گیسو از یک سوم
ز بهر تو باید همی گیسوم
"Take a third of these black tresses for yourself, for I must give you some of my hair."
Jalal Khaleghi · NEW
بگیر این سیه گیسو از یکسوام
ز بهر تو باید همی گیسوام
Ganjoor · OLD
نگه کرد زال اندران ماه روی
شگفتی بماند اندران روی و موی
He gazed at the radiance of her moon-like face,
And marveled at the beauty of her face and hair.
Jalal Khaleghi · NEW
نگه کرد زال اندر آن ماهروی
شگفتی بماند اندر آن روی و موی
Ganjoor · OLD
چنین داد پاسخ که این نیست داد
چنین روز خورشید روشن مباد
He replied with such words, "This is not justice,"
May this day of bright sun never fade away.
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد پاسخ که این نیست داد
چنین روز، خورشید روشن مباد
Ganjoor · OLD
که من دست را خیره بر جان زنم
برین خسته دل تیز پیکان زنم
"That I may lay my hand on my life,
And shoot a sharp arrow at this weary heart."
Jalal Khaleghi · NEW
که من دست را خیره در جان زنم
بدین خسته‌دل، نوک پیکان زنم
Ganjoor · OLD
کمند از رهی بستد و داد خم
بیفگند خوار و نزد ایچ دم
"She tied the rein to the path and gave a curve,
And humbled the proud, and arrived at the inner chamber."
Jalal Khaleghi · NEW
کمند از رهی بستد و داد خم
بینداخت خوار و نزد هیچ دم
Ganjoor · OLD
به حلقه درآمد سر کنگره
برآمد ز بن تا به سر یکسره
"He entered the circle of the assembly,
And rose from the base to the top all at once."
Jalal Khaleghi · NEW
به حلقه درآمد سر کنگره
برآمد ز بن تا به سر یکسره
Ganjoor · OLD
چو بر بام آن باره بنشست باز
برآمد پری روی و بردش نماز
"When he sat on the roof that time,
The fairy-faced one rose and led him in prayer."
Jalal Khaleghi · NEW
چو بر بام آن باره‌ی شست یاز
برآمد، پری روی بردش نماز
Ganjoor · OLD
گرفت آن زمان دست دستان به دست
برفتند هر دو به کردار مست
At that time, hand in hand, they went off intoxicated with love.
Jalal Khaleghi · NEW
گرفت آن زمان دست دستان بدست
برفتند هر دو بکردار مست
Ganjoor · OLD
فرود آمد از بام کاخ بلند
به دست اندرون دست شاخ بلند
He descended from the high palace roof,
With his hand in hers, they descended together.
Jalal Khaleghi · NEW
فرود آمد از بام کاخ بلند
به دست اندرون دست شاخ بلند
Ganjoor · OLD
سوی خانهٔ زرنگار آمدند
بران مجلس شاهوار آمدند
"They came to the house of Zarnegar,
And arrived at the royal court."
Jalal Khaleghi · NEW
سوی خانه‌ی زرنگار آمدند
بدان مجلس شاهوار آمدند
Ganjoor · OLD
بهشتی بد آراسته پر ز نور
پرستنده بر پای و بر پیش حور
"Adorned with light, a heavenly paradise,
Worshippers at the feet and before the houris."
Jalal Khaleghi · NEW
بهشتی بد آراسته پر ز نور
پرستنده بر پای و در پیش حور
Ganjoor · OLD
شگفت اندرو مانده بد زال زر
برآن روی و آن موی و بالا و فر
"Wonderstruck, he remained at the sight of her golden radiance,
At that face, that hair, that height, and that grace."
Jalal Khaleghi · NEW
شگفتی بماند اندرو زال زر
بدان روی و آن موی و بالای و فر
Ganjoor · OLD
ابا یاره و طوق و با گوشوار
ز دینار و گوهر چو باغ بهار
"With a companion, a necklace, and earrings,
Like a spring garden with dinars and jewels."
Jalal Khaleghi · NEW
ابا یاره و طوق و با گوشوار
ز دیبا و گوهر چو باغ بهار
Ganjoor · OLD
دو رخساره چون لاله اندر سمن
سر جعد زلفش شکن بر شکن
"Two faces like tulips in the meadow,
With locks of hair breaking upon locks of hair."
Jalal Khaleghi · NEW
دو رخساره چون لاله اندر سمن
سر زلف جعدش شکن بر شکن
Ganjoor · OLD
همان زال با فر شاهنشهی
نشسته بر ماه بر فرهی
"That same golden-haired one, the king of kings,
Sitting on the moon, on the highest throne."
Jalal Khaleghi · NEW
همان زال با فر شاهنشهی
نشسته بر ماه با فرهی
Ganjoor · OLD
حمایل یکی دشنه اندر برش
ز یاقوت سرخ افسری بر سرش
"A helmet with a single crest upon his head,
A red ruby-encrusted helmet on his head."
Jalal Khaleghi · NEW
حمایل یکی دشنه اندر برش
ز یاقوت رخشان سر وافسرش
Ganjoor · OLD
همی بود بوس و کنار و نبید
مگر شیر کو گور را نشکرید
"They were all kisses and embraces, with no hope,
Except for the lion who did not thank the grave."
Jalal Khaleghi · NEW
همه بود بوس و کنار و نبید
مگر شیر کو گور را نشکرید
Ganjoor · OLD
سپهبد چنین گفت با ماهروی
که ای سرو سیمین بر و رنگ بوی
"The commander spoke thus to the moon-faced one,
'Oh cypress with silver height and fragrant hue.'"
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد چنین گفت با ماهروی
که ای سرو سیمین، پر از رنگ و بوی
Ganjoor · OLD
منوچهر اگر بشنود داستان
نباشد برین کار همداستان
"If Manuchehr hears this story,
He will not be a companion in this matter."
Jalal Khaleghi · NEW
منوچهر چون بشنود داستان
نباشد بدین کار همداستان
Ganjoor · OLD
همان سام نیرم برآرد خروش
ازین کار بر من شود او بجوش
"That same Sam will raise a roar,
He will boil over at me for this matter."
Jalal Khaleghi · NEW
همان سام نیرم برآرد خروش
کف اندازد و بر من آید به جوش
Ganjoor · OLD
ولیکن نه پرمایه جانست و تن
همان خوار گیرم بپوشم کفن
"But it is not the wealth of life and body,
I am still a beggar, let me wrap myself in a shroud."
Jalal Khaleghi · NEW
ولیکن سرمایه جانست و تن
همه خوار گیرم بپوشم کفن
Ganjoor · OLD
پذیرفتم از دادگر داورم
که هرگز ز پیمان تو نگذرم
"I have accepted the judgment of the giver of justice,
That I will never break my promise to you."
Jalal Khaleghi · NEW
پذیرفتم از دادگر داورم
که هرگز ز پیمان تو نگذرم
Ganjoor · OLD
شوم پیش یزدان ستایش کنم
چو ایزد پرستان نیایش کنم
"I become humble and praise God,
Like the worshipers who pray to God."
Jalal Khaleghi · NEW
شوم پیش یزدان ستایش کنم
چو ایزدپرستان نیایش کنم
Ganjoor · OLD
مگر کو دل سام و شاه زمین
بشوید ز خشم و ز پیکار و کین
"Perhaps Sam and the king of the earth's heart
Will be appeased of anger, conflict, and hatred."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر کو دل سام و شاه زمین
بشوید ز خشم و ز پیکار و کین
Ganjoor · OLD
جهان آفرین بشنود گفت من
مگر کاشکارا شوی جفت من
"The creator of the world hears my words,
Perhaps you will become my partner, O Kashkara."
Jalal Khaleghi · NEW
جهان آفرین بشنود گفت من
مگر کاشکارا شود جفت من
Ganjoor · OLD
بدو گفت رودابه من همچنین
پذیرفتم از داور کیش و دین
"To him, Rudaba said, 'Likewise, I have accepted the judgment of Kish and religion's giver of justice.'"
Jalal Khaleghi · NEW
بدو گفت رودابه من همچنین
پذیرفتم از داور داد و دین
Ganjoor · OLD
که بر من نباشد کسی پادشا
جهان آفرین بر زبانم گوا
"That there be no one else as sovereign over me,
May the creator of the world be witness to my words."
Jalal Khaleghi · NEW
که بر من نباشد کسی پادشا
جهان أفرین بر زبانم گوا
Ganjoor · OLD
جز از پهلوان جهان زال زر
که با تخت و تاجست وبا زیب و فر
"None but the world-conquering champion Zal,
Who is adorned with throne, crown, beauty, and glory."
Jalal Khaleghi · NEW
جز از پهلوان جهان زال زر
که با تخت و تاجست و با زیب و فر
Ganjoor · OLD
همی مهرشان هر زمان بیش بود
خرد دور بود آرزو پیش بود
"Their love for each other grew stronger with each passing moment,
Their longing for each other was distant but ever-present."
Jalal Khaleghi · NEW
همی هر زمان مهرشان بیش بود
خرد دور بود، آز در پیش بود
Ganjoor · OLD
چنین تا سپیده برآمد ز جای
تبیره برآمد ز پرده‌سرای
"Thus until dawn arose from its place,
The sound of the tambourine came from the curtain's chamber."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین تا سپیده برآمد ز جای
تبیره برآمد ز پرده‌سرای
Ganjoor · OLD
پس آن ماه را شید پدرود کرد
بر خویش تار و برش پود کرد
"Then the moon waned and disappeared,
And the sky was woven with stars."
Jalal Khaleghi · NEW
پس آن ماه را شاه پدرود کرد
بر خویش تار و برش پود کرد
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
[سر میژه کردند هر دو پر آب
زبان برگشادند بر آفتاب]
Ganjoor · OLD
ز بالا کمند اندر افگند زال
فرود آمد از کاخ فرخ همال
"Zal fastened the reins from above,
And descended from the palace of Mount Alborz."
Jalal Khaleghi · NEW
ز بالا کمند اندرافگند زال
فرود أمد از کاخ فرخ همال
Ganjoor · OLD
چو خورشید تابان برآمد ز کوه
برفتند گردان همه همگروه
As the shining sun rose from the mountain,
All the warriors departed together.
Jalal Khaleghi · NEW
چو خورشید تابان برآمد ز کوه
برفتند گردان همه همگروه
Ganjoor · OLD
بدیدند مر پهلوان را پگاه
وزان جایگه برگرفتند راه
They saw the warrior in the morning,
And set out on their way from that place.
Jalal Khaleghi · NEW
بدیدند مر پهلوان را به گاه
وزانجایگه برگرفتند راه
Ganjoor · OLD
سپهبد فرستاد خواننده را
که خواند بزرگان داننده را
The commander sent for the reader,
To recite for the knowledgeable nobles.
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد فرستاد خواننده را
که خواند بزرگان داننده را
Ganjoor · OLD
چو دستور فرزانه با موبدان
سرافراز گردان و فرخ ردان
As the wise command was given to the priests,
They raised their heads high and rejoiced.
Jalal Khaleghi · NEW
چو دستور فرزانه با موبدان
سرافراز گردان و فرخ ردان
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
به شادی بر پهلوان آمدند
خردمند و روشن روان آمدند
They came to the warrior with joy,
Wise and clear-minded they came.
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
زبان تیز بگشاد دستان سام
لبی پر ز خنده دلی شادکام
The sharp-tongued Sam opened his mouth,
His lips full of laughter and a joyful heart.
Jalal Khaleghi · NEW
زبان تیز بگشاد دستان سام
لبی پر ز خنده دلی شادکام
Ganjoor · OLD
نخست آفرین جهاندار کرد
دل موبد از خواب بیدار کرد
First, the Creator created the world,
And awakened the wise from their sleep.
Jalal Khaleghi · NEW
نخست آفرین بر جهاندار کرد
که بخت چنان خفته بیدار کرد
Ganjoor · OLD
چنین گفت کز داور راد و پاک
دل ما پر امید و ترس است و باک
Thus he spoke, "Our hearts are filled with hope and fear,
For the Judge is just and pure."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین گفت کز داور داد و پاک
دل ما پر از ترس و اومید و باک
Ganjoor · OLD
به بخشایش امید و ترس از گناه
به فرمانها ژرف کردن نگاه
With hope and fear of sin, he humbly obeyed the commands and looked deeply.
Jalal Khaleghi · NEW
به بخشایش اومید و ترس از گناه
به فرمان ها ژرف کردن نگاه
Ganjoor · OLD
ستودن مراو را چنان چون توان
شب و روز بودن به پیشش نوان
To praise Marv in such a way as possible,
To be in his presence day and night.
Jalal Khaleghi · NEW
ستودن مرو را چنان چون توان
شب و روز بودن به پیشش نوان
Ganjoor · OLD
خداوند گردنده خورشید و ماه
روان را به نیکی نماینده راه
God, who turns the sun and moon,
Shows the way to goodness for the souls.
Jalal Khaleghi · NEW
خداوند گردنده خورشید و ماه
روان را به نیکی نماینده راه
Ganjoor · OLD
بدویست گیهان خرم به پای
همو داد و داور به هر دو سرای
The world was happy at his arrival,
He was the giver of justice to both courts.
Jalal Khaleghi · NEW
بدویست گیهان خرم بپای
همو داد و داور به هر دو سرای
Ganjoor · OLD
بهار آرد و تیرماه و خزان
برآرد پر از میوه دار رزان
Spring brings forth Tir month and autumn,
Bringing forth gardens full of fruits.
Jalal Khaleghi · NEW
بهار آرد و تیرماه و خزان
برآرد پر از میوه دار و رزان
Ganjoor · OLD
جوان داردش گاه با رنگ و بوی
گهش پیر بینی دژم کرده روی
Sometimes he has the youth's color and scent,
Other times his face is wrinkled like an old man.
Jalal Khaleghi · NEW
جوان داردش گاه با رنگ و بوی
گهش پیر بینی دژم کرده روی
Ganjoor · OLD
ز فرمان و رایش کسی نگذرد
پی مور بی او زمین نسپرد
No one can escape his command and decree,
Without him, no one can survive on earth.
Jalal Khaleghi · NEW
ز فرمان و رایش کسی نگذرد
پی مور بی او زمین نسپرد
Ganjoor · OLD
بدانگه که لوح آفرید و قلم
بزد بر همه بودنیها رقم
"Know that the tablet was created and the pen struck the line on all existence."
Jalal Khaleghi · NEW
بدانگه که لوح أفرید و قلم
بزد بر همه بودنی ها رقم
Ganjoor · OLD
جهان را فزایش ز جفت آفرید
که از یک فزونی نیاید پدید
"He created the increase of the world from pairing,
For from one alone, nothing can come into being."
Jalal Khaleghi · NEW
جهان را فزایش ز جفت آفرید
که از یک فزونی نیامد پدید
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
یکی نیست جز داور کردگار
که او را نه انباز و نه جفت ویار
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
هرآنچ آفریده‌ست جفت آمدند
گشاده ز راه نهفت آمدند
Ganjoor · OLD
ز چرخ بلند اندر آمد سخن
سراسر همین است گیتی ز بن
"From the high heavens came forth these words,
This is the entirety of the tale from beginning to end."
Jalal Khaleghi · NEW
ز چرخ برین اندرآری سخن
سراسر هم اینست گیتی به بن
Ganjoor · OLD
زمانه به مردم شد آراسته
وزو ارج گیرد همی خواسته
The world became adorned with him,
And everyone desired to gain his respect.
Jalal Khaleghi · NEW
زمانه به مردم شد آراسته
وزو ارج گیرد همه خواسته
Ganjoor · OLD
اگر نیستی جفت اندر جهان
بماندی توانای اندر نهان
"If there were no pairing in the world,
You would remain powerless and hidden."
Jalal Khaleghi · NEW
اگر نیستی جفتی اندر جهان
بماندی توانای اندر نهان
Ganjoor · OLD
و دیگر که مایه ز دین خدای
ندیدم که ماندی جوان را بجای
"And I have not seen any other source of God's religion,
That could replace the youth's place."
Jalal Khaleghi · NEW
ودیگر که بی مایه، دین خدای
ندیدیم، مرد جوان را، بجای
Ganjoor · OLD
بویژه که باشد ز تخم بزرگ
چو بی‌جفت باشد بماند سترگ
Especially when it comes from a great seed,
If it remains without a mate, it will remain barren.
Jalal Khaleghi · NEW
بویژه که باشد ز تخم بزرگ
چو بی جفت باشد نماند سترگ
Ganjoor · OLD
چه نیکوتر از پهلوان جوان
که گردد به فرزند روشن روان
"What could be better than a young warrior,
Who becomes the father of a bright-minded child."
Jalal Khaleghi · NEW
چه نیکوتر از پهلوان جوان
که گردد ز فرزند روشن روان
Ganjoor · OLD
چو هنگام رفتن فراز آیدش
به فرزند نو روز بازآیدش
"When the time comes for him to depart,
He will return to his newborn child."
Jalal Khaleghi · NEW
چو هنگام رفتن فرازآیدش
به فرزند نوروز بازآیدش
Ganjoor · OLD
به گیتی بماند ز فرزند نام
که این پور زالست و آن پور سام
"His name remained in the tale from his child,
For this son was Zal and that son was Sam."
Jalal Khaleghi · NEW
به گیتی بماند به فرزند نام
که این پور زالست و آن پور سام
Ganjoor · OLD
بدو گردد آراسته تاج و تخت
ازان رفته نام و بدین مانده بخت
"He was adorned with crown and throne,
His name departed and his fate remained."
Jalal Khaleghi · NEW
بدو گردد آراسته تاج و تخت
ازو رفته نام و بدین مانده بخت
Ganjoor · OLD
کنون این همه داستان منست
گل و نرگس بوستان منست
"Now this tale belongs to me,
The rose and narcissus belong to my garden."
Jalal Khaleghi · NEW
کنون این همه داستان من ست
گل و نرگس و بوستان من ست
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
دل از من رمیده‌ست و برده خرد
شما بنگرید این چه درمان برد
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
که از من رمیدست صبر و خرد
بگویید کاین را چه اندر خورد
"For patience and wisdom have fled from me,
Tell me, what has devoured me?"
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
نگفتم من این تا نگشتم غمی
به مغز و خرد در نیامد کمی
"I did not speak of this until I was consumed with grief,
And my mind and wisdom were not diminished."
Jalal Khaleghi · NEW
نگفتم من این تا نگشتم غمی
به مغز و خرد درنیامد کمی
Ganjoor · OLD
همه کاخ مهراب مهر منست
زمینش چو گردان سپهر منست
"All the palaces of splendor are mine,
Its earth is like the revolving sky."
Jalal Khaleghi · NEW
همه کاخ مهراب مهر من ست
زمینش چو گردان سپهر من ست
Ganjoor · OLD
دلم گشت با دخت سیندخت رام
چه گوینده باشد بدین رام سام
"My heart became attached to the daughter of Sindokht Rām,
What can be said of this Rām and Sām?"
Jalal Khaleghi · NEW
دلم گشت با دخت سیندخت رام
چه گویید؟ باشد بدین رام سام؟
Ganjoor · OLD
شود رام گویی منوچهر شاه
جوانی گمانی برد یا گناه
"Rām becomes like Manuchehr the king,
Was it due to his youthfulness or a mistake?"
Jalal Khaleghi · NEW
شود تیز، گویی منوچهر شاه؟
جوانی گمانی برد گر گناه؟
Ganjoor · OLD
چه مهتر چه کهتر چو شد جفت جوی
سوی دین و آیین نهادست روی
"What better, what more noble, than to become a pair in search,
Towards religion and tradition, they have set their faces."
Jalal Khaleghi · NEW
چه مهتر چه کهتر چو شد جفت‌جوی
سوی دین و آیین نهاده‌ست روی
Ganjoor · OLD
بدین در خردمند را جنگ نیست
که هم راه دینست و هم ننگ نیست
"In the wise man's door, there is no war,
For it is both the path of religion and honor."
Jalal Khaleghi · NEW
بدین در خردمند را جنگ نیست
که هم راه دین ست وهم ننگ نیست
Ganjoor · OLD
چه گوید کنون موبد پیش بین
چه دانید فرزانگان اندرین
"What does the astrologer say now?
What do the wise know about this?"
Jalal Khaleghi · NEW
چه گوید کنون موبد پیش‌بین؟
چه رانند فرزانگان اندرین؟
Ganjoor · OLD
ببستند لب موبدان و ردان
سخن بسته شد بر لب بخردان
"The lips of the astrologers and sages closed,
The words were sealed on the lips of the wise."
Jalal Khaleghi · NEW
ببستند لب موبدان و ردان
سخن بسته شد بر لب بخردان
Ganjoor · OLD
که ضحاک مهراب را بد نیا
دل شاه ازیشان پر از کیمیا
"That Zahhak was bad news for Mehrab,
The king's heart was filled with alchemy because of them."
Jalal Khaleghi · NEW
که ضحاک مهراب را بد نیا
دل شاه ازیشان پر از کیمیا
Ganjoor · OLD
گشاده سخن کس نیارست گفت
که نشنید کس نوش با نیش جفت
"He spoke openly, without holding back,
For no one had heard of pleasure with a pair of fangs."
Jalal Khaleghi · NEW
گشاده، سخن کس نیارست گفت
که نشنید کس نوش با زهر جفت
Ganjoor · OLD
چو نشنید از ایشان سپهبد سخن
بجوشید و رای نو افگند بن
"When he did not hear words from those commanders,
He boiled and came up with a new plan."
Jalal Khaleghi · NEW
چو نشنید ازیشان سپهبد سخن
بجوشید و رای نو افگند بن
Ganjoor · OLD
که دانم که چون این پژوهش کنید
بدین رای بر من نکوهش کنید
"How do I know that when you investigate this matter,
You won't criticize me for this decision?"
Jalal Khaleghi · NEW
که دانم ازین چون پژوهش کنید
بدین رای بر من نکوهش کنید
Ganjoor · OLD
ولیکن هر آنکو بود پر منش
بباید شنیدن بسی سرزنش
"However, whoever is full of arrogance,
Must be prepared to hear many reprimands."
Jalal Khaleghi · NEW
ولیکن هرآن کو گزیند منش
بباید شنیدش بسی سرزنش
Ganjoor · OLD
مرا اندرین گر نمایش کنید
وزین بند راه گشایش کنید
"If you show me a way in this matter,
Open a path from this obstacle."
Jalal Khaleghi · NEW
مرا گر برین ره نمایش کنید
وزین بند راه گشایش کنید
Ganjoor · OLD
به جای شما آن کنم در جهان
که با کهتران کس نکرد از مهان
"I will do in the world what you should have done,
Which no one has done better than the greats."
Jalal Khaleghi · NEW
بجای شما آن کنم در نهان
که با کهتران کس نکرد از مهان
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
ز خوبی و از نیکی و راستی
ز بد ناورم بر شما کاستی
"From beauty, goodness, and honesty,
I do not diminish you for any badness."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
همه موبدان پاسخ آراستند
همه کام و آرام او خواستند
"All the astrologers gave their answers,
All wanted his desires and peace."
Jalal Khaleghi · NEW
همه موبدان پاسخ آراستند
همه کام و آرام او خواستند
Ganjoor · OLD
که ما مر ترا یک به یک بنده‌ایم
نه از بس شگفتی سرافگنده‌ایم
"We are your servants, one by one,
Not because we are overwhelmed with wonder."
Jalal Khaleghi · NEW
که ما مر ترا یک بیک بنده‌ییم
نه از بس شگفتی سرافگنده‌ییم
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
که بودهست ازین کمتر و بیشتر
به زن پادشا را نکاهد هنر
Ganjoor · OLD
ابا آنکه مهراب ازین پایه نیست
بزرگست و گرد و سبک مایه نیست
"Although Mehrab is not from this rank,
He is great and his worth is not light."
Jalal Khaleghi · NEW
اباآنک مهراب ازین پایه نیست
بزرگست وگرد و سبک مایه نیست
Ganjoor · OLD
بدانست کز گوهر اژدهاست
و گر چند بر تازیان پادشاست
He knew that the treasure belonged to the dragon,
And even though he was the king of the fresh-faced.
Jalal Khaleghi · NEW
همان‌ست کز گوهر اژدهاست
وگر چند بر تازیان پادشاست
Ganjoor · OLD
اگر شاه رابد نگردد گمان
نباشد ازو ننگ بر دودمان
"If the king does not become lost,
There will be no shame on his dynasty."
Jalal Khaleghi · NEW
اگر شاه را بد نگردد گمان
نباشد ازو ننگ بر دودمان
Ganjoor · OLD
یکی نامه باید سوی پهلوان
چنان چون تو دانی به روشن روان
"A letter must be sent to the champion,
As clear and straightforward as you know."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی نامه باید سوی پهلوان
چنان چون تو دانی به روشن روان
Ganjoor · OLD
ترا خود خرد زان ما بیشتر
روان و گمانت به اندیشتر
"Your own wisdom exceeds ours,
May your spirit and thoughts become even more contemplative."
Jalal Khaleghi · NEW
ترا خود خرد زان ما بیشتر
روان و کمانت بهاندیشتر
Ganjoor · OLD
مگر کو یکی نامه نزدیک شاه
فرستد کند رای او را نگاه
"But where is the letter that is close to the king,
To send and seek his opinion?"
Jalal Khaleghi · NEW
مگر کو یکی نامه نزدیک شاه
فرستد کند رای او را نگاه
Ganjoor · OLD
منوچهر هم رای سام سوار
نپردازد از ره بدین مایه کار
"Manuchehr, riding on Sam,
Does not deviate from the path of this task."
Jalal Khaleghi · NEW
منوچهر هم رای سام سوار
نه بردارد از ره بدین مایه کار
All sections · ← Previous section · Next section →