← Introduction & all sections Volume 1 · Section 35
گفتار اندر آگاهی یافتن سام نریمان از آمدن پسرش زال Complete header-to-header section · 54 Jalal Khaleghi couplets · PDF pages 261–264. Scan-checked reading transcription for your review. Poems and headings only; footnotes and reference numbers omitted.
All sections · ← Previous section · Next section → Reading and comparison method Only letters and numbers count as differences. Spaces, punctuation, vowel marks and invisible characters are ignored. Whole words are highlighted to preserve Persian joining. The displayed text keeps its stored spacing. Optional vocalization and printed justification are not reproduced.
The supplied Ganjoor Persian and English are preserved. English has not been revised for Jalal Khaleghi. Rows follow Jalal Khaleghi. Notes identify different ordering and partial correspondence. An empty cell means no complete corresponding couplet has been aligned here.
Ganjoor · OLD
به مهراب و دستان رسید این سخن
که شاه و سپهبد فگندند بن
With kindness and handshakes, these words reached Mehrab, that the king and the commander had been captured.
Jalal Khaleghi · NEW
به مهراب و دستان رسید این سخن
که شاه و سپهبد فگندند بن
Ganjoor · OLD
خروشان ز کابل همی رفت زال
فروهشته لفج و برآورده یال
From Kabul came a tumultuous roar,
The reins were pulled and the horses galore.
Jalal Khaleghi · NEW
خروشان ز کاول همی رفت زال
فرو هشته لفج و برآورده یال
Ganjoor · OLD
همی گفت اگر اژدهای دژم
بیاید که گیتی بسوزد به دم
He said, "If the dragon of Dezhem comes,
It will burn Giti in an instant."
Jalal Khaleghi · NEW
همی گفت اگر اژدهای دژم
بیاید که گیتی بسوزد به دم
Ganjoor · OLD
چو کابلستان را بخواهد بسود
نخستین سر من بباید درود
"When Kabulistan is to be conquered,
First my head must bow in salutation."
Jalal Khaleghi · NEW
چو کاولستان را بخواهد پسود
نخستین سر من باید درود
Ganjoor · OLD
به پیش پدر شد پر از خون جگر
پر اندیشه دل پر ز گفتار سر
Before his father, he stood with a bleeding heart,
Full of thoughts and words, his mind torn apart.
Jalal Khaleghi · NEW
به پیش پدر شد پر از خون جگر
پر اندیشه دل، پر ز گفتار سر
Ganjoor · OLD
چو آگاهی آمد به سام دلیر
که آمد ز ره بچهٔ نره شیر
"When the news reached the brave Sam,
That the lion cub had come from the path of the jungle."
Jalal Khaleghi · NEW
چن آگاهی آمد به سام دلیر
که آمد ز ره بچه‌ی نره شیر
Ganjoor · OLD
همه لشکر از جای برخاستند
درفش فریدون بیاراستند
All the army rose from their places,
And adorned themselves with Fereydoun's purple.
Jalal Khaleghi · NEW
همه لشکر از جای برخاستند
درفش فریدون بپیراستند
Ganjoor · OLD
پذیره شدن را تبیره زدند
سپاه و سپهبد پذیره شدند
They celebrated the acceptance with great joy,
The army and the commander were accepted.
Jalal Khaleghi · NEW
پذیره شدن را چپیره شدند
سپاه و سپهبد پذیره شدند
Ganjoor · OLD
همه پشت پیلان به رنگین درفش
بیاراسته سرخ و زرد و بنفش
All the backs of the elephants adorned,
In purple, red, yellow, and violet adorned.
Jalal Khaleghi · NEW
همه پشت پیلان به رنگین درفش
بیاراسته سرخ و زرد و بنفش
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
چو دستان پدید آمد از دور، سام
برانگیخت بالای زرین ستام
Ganjoor · OLD
چو روی پدر دید دستان سام
پیاده شد از اسپ و بگذارد گام
"When Sam saw his father's face,
He dismounted from his horse and took a step."
Jalal Khaleghi · NEW
چو روی پدر دید دستان سام
پیاده شد از اسپ و بگذارد گام
Ganjoor · OLD
بزرگان پیاده شدند از دو روی
چه سالارخواه و چه سالارجوی
"The nobles dismounted from both sides,
Both seeking to be leaders and rulers."
Jalal Khaleghi · NEW
بزرگان پیاده شدند از دو روی
چه سالار خواه و چه دیهیمجوی
Ganjoor · OLD
زمین را ببوسید زال دلیر
سخن گفت با او پدر نیز دیر
"He kissed the ground, the brave Zal,
And spoke with him, his father, also late."
Jalal Khaleghi · NEW
زمین را ببوسید زال دلیر
سخن گفت با او پدر نیز دیر
Ganjoor · OLD
نشست از بر تازی اسپ سمند
چو زرین درخشنده کوهی بلند
"He sat on the fresh back of his horse,
Shining like a golden, tall mountain."
Jalal Khaleghi · NEW
نشست از بر تازی اسپی سمند
چو زرین درخشنده کوهی بلند
Ganjoor · OLD
بزرگان همه پیش او آمدند
به تیمار و با گفت و گو آمدند
"All the nobles came before him,
With respect and conversation they came."
Jalal Khaleghi · NEW
بزرگان همه پیش اوی آمدند
به تیمار و با گفت وگوی آمدند
Ganjoor · OLD
که آزرده گشتست بر تو پدر
یکی پوزش آور مکش هیچ سر
"For your father has become aggrieved,
Apologize and do not cause any harm."
Jalal Khaleghi · NEW
که آزرده گشته‌ست بر تو پدر
ره پوزش آر و مکش هیچ سر
Ganjoor · OLD
چنین داد پاسخ کزین باک نیست
سرانجام آخر به جز خاک نیست
"Thus he replied, 'There is no escape from this fate,
In the end, there is nothing but dust.'"
Jalal Khaleghi · NEW
چنین داد پاسخ کزین باک نیست
مرا نیز بر جای خون خاک نیست
Ganjoor · OLD
پدر گر به مغز اندر آرد خرد
همانا سخن بر سخن نگذرد
"If the father puts wisdom in his mind,
Surely one word will not pass another."
Jalal Khaleghi · NEW
پدر گر به مغز اندرآرد خرد
همانا سخن بر سخن نگذرد
Ganjoor · OLD
و گر برگشاید زبان را به خشم
پس از شرمش آب اندر آرم به چشم
And if he opens his mouth in anger,
I will bring tears to his eyes after his shame.
Jalal Khaleghi · NEW
نگر تا گشاید زبان را به خشم
من از شرمش اب اندرارم به چشم
Ganjoor · OLD
چنین تا به درگاه سام آمدند
گشاده‌دل و شادکام آمدند
"They came to Sam's court in this way,
With open hearts and joyful spirits."
Jalal Khaleghi · NEW
چنین تا به درگاه سام آمدند
گشاده‌دل و شادکام آمدند
Ganjoor · OLD
فرود آمد از باره سام سوار
هم اندر زمان زال را داد بار
"He descended from his horse, Sam,
And at the same time, he gave the burden to Zal."
Jalal Khaleghi · NEW
فرود آمد از اسپ سام سوار
هم اندر زمان زال را داد بار
Ganjoor · OLD
چو زال اندر آمد به پیش پدر
زمین را ببوسید و گسترد بر
"When Zal came before his father,
He kissed the ground and spread it out."
Jalal Khaleghi · NEW
چو زال اندرآمد به پیش پدر
زمین را ببوسید و گسترد پر
Ganjoor · OLD
یکی آفرین کرد بر سام گرد
وزاب دو نرگس همی گل سترد
"One praised Sam and encircled him,
And with two narcissus eyes, he adorned him."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی آفرین کرد بر سام گرد
وزآب دو دیده همی گل سپرد
Ganjoor · OLD
که بیدار دل پهلوان شاد باد
روانش گرایندهٔ داد باد
"May the awakened heart of the joyful hero be blessed,
May the wind of justice guide his soul."
Jalal Khaleghi · NEW
که بیدار دل پهلوان شاد باد
روانش گراینده‌ی داد باد
Ganjoor · OLD
ز تیغ تو الماس بریان شود
زمین روز جنگ از تو گریان شود
"From your sword, diamonds become broken,
On the day of battle, the earth weeps because of you."
Jalal Khaleghi · NEW
ز تیغ تو الماس بریان شود
زمین روز جنگ تو گریان شود
Ganjoor · OLD
کجا دیزهٔ تو چمد روز جنگ
شتاب آید اندر سپاه درنگ
"Where is your army's base on the day of battle?
Hurry to join the troops, do not delay."
Jalal Khaleghi · NEW
کجا دیزه‌ی تو جهد روز جنگ
شتاب آید اندر سپاه درنگ
Ganjoor · OLD
سپهری کجا باد گرز تو دید
همانا ستاره نیارد کشید
"Where did the wind of your spear see a meteor?
Surely a star cannot be pulled down."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهری کجا باد گرز تو دید
بماندة ،ستاره نیارد کشید
Ganjoor · OLD
زمین نَسپَرد شیر با داد تو
روان و خرد کشته بنیاد تو
"The earth did not bear the lion with your justice,
Your foundation has killed spirit and wisdom."
Jalal Khaleghi · NEW
زمین نسپرد شیر با داد تو
روان و خرد گشت بنیاد تو
Ganjoor only in this section Ganjoor · OLD
همه مردم از داد تو شادمان
ز تو داد یابد زمین و زمان
"All the people are joyful because of your justice,
From you, the earth and time receive their gifts."
Jalal Khaleghi · NEW
No corresponding couplet under this Jalal Khaleghi heading.
No counterpart is aligned in this Jalal Khaleghi section; this is not a claim about the historical origin of the verse.
Ganjoor · OLD
مگر من که از داد بی‌بهره‌ام
و گرچه به پیوند تو شهره‌ام
"But I am without benefit from your justice,
And although I am famous because of you."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر من که از داد بی‌بهره‌ام
وگر چه به پیوند تو شهره‌ام
Ganjoor · OLD
یکی مرغ پرورده‌ام خاک خورد
به گیتی مرا نیست با کس نبرد
"I raised a bird, but it has perished,
In battle, I have no one to fight alongside me."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی مرغ‌پرورده‌ام خاک‌خورد
ز گیتی مرا نیست با کس نبرد
Ganjoor · OLD
ندانم همی خویشتن را گناه
که بر من کسی را بران هست راه
"I do not know why it is a sin
That someone else's path crosses mine."
Jalal Khaleghi · NEW
ندانم همی خویشتن را گناه
که بر من کسی را بدان هست راه
Ganjoor · OLD
مگر آنکه سام یلستم پدر
و گر هست با این نژادم هنر
"Unless I am Sam, the son of Yiltanu,
And if I have skill with this race."
Jalal Khaleghi · NEW
مگر آنک سام یلستم پدر
دگر هست با این نژادم هنر
Ganjoor · OLD
ز مادر بزادم بینداختی
به کوه اندرم جایگه ساختی
"I was born from a mother and you placed me
On a mountain, where you made my dwelling."
Jalal Khaleghi · NEW
ز مادر بزادم بینداختی
به کوه اندرم جایگه ساختی
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
[نه گهواره دیدم نه پستان نه شهر
نه از هیچ خوشی مرا بود بهر]
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
[ببردی به کوهی بیفگندیم
دل از ناز و آرام برکندیم]
Ganjoor · OLD
فگندی به تیمار زاینده را
به آتش سپردی فزاینده را
"You spoke of the prosperity of Zaindahar,
But you burned the increasing one in fire."
Jalal Khaleghi · NEW
فگندی به تیمار زاینده را
به آتش سپردی فزاینده را
Ganjoor · OLD
ترا با جهان آفرین نیست جنگ
که از چه سیاه و سپیدست رنگ
"You have no war with the Creator of the world,
For the color of black and white is from Him."
Jalal Khaleghi · NEW
ترا با جهان افرین ست جنگ
که از چه سیاه وسپیدست رنگ
Ganjoor · OLD
کنون کم جهان آفرین پرورید
به چشم خدایی به من بنگرید
"Now the Creator of the world has nurtured me,
Look upon me with the eye of God."
Jalal Khaleghi · NEW
[کنون کم جهان آفرین پرورید
به مهر خدایی به من بنگرید]
No full corresponding Ganjoor couplet Ganjoor · OLD
No full corresponding Ganjoor couplet aligned here.
Jalal Khaleghi · NEW
هنر هست و مردی و تیغ یلی
یکی یار چون مهتر کاولی
Ganjoor · OLD
ابا گنج و با تخت و گرز گران
ابا رای و با تاج و تخت و سران
"With treasure and throne and precious crown,
With banner and throne and heads adorned."
Jalal Khaleghi · NEW
ابسا گنج و با تخت وگرز گران
ابا رای و با داد و تاج سران
Ganjoor · OLD
نشستم به کابل به فرمان تو
نگه داشتم رای و پیمان تو
"I sat in Kabul at your command,
I upheld your decree and covenant."
Jalal Khaleghi · NEW
نشستم به کاول به فرمان تو
نگه داشتم راه و پیمان تو
Ganjoor · OLD
که گر کینه جویی نیازارمت
درختی که کشتی به بار آرمت
"If you seek enmity, I do not need you,
A tree that I can load a ship with."
Jalal Khaleghi · NEW
که چون کینه جویی بکارآیمت
درختی که کشتی به بار آیمت
Ganjoor · OLD
ز مازندران هدیه این ساختی
هم از گرگساران بدین تاختی
"You made this gift from Mazandaran,
And from the wolf-hunters, you made this throne."
Jalal Khaleghi · NEW
ز مازنداران هدیه این ساختی
هم از گرگساران بدین تاختی
Ganjoor · OLD
که ویران کنی خان آباد من
چنین داد خواهی همی داد من
"That you would destroy my prosperous abode,
This is the justice you seek, this is your justice."
Jalal Khaleghi · NEW
که ویران کنی خان آباد من؟
چنین داد خواهی همی داد من؟
Ganjoor · OLD
من اینک به پیش تو استاده‌ام
تن بنده خشم ترا داده‌ام
"I stand before you as a servant,
I have given you my body to vent your anger."
Jalal Khaleghi · NEW
من اینک به پیش تو استاده‌ام
تن بنده خشم ترا داده‌ام
Ganjoor · OLD
به اره میانم بدو نیم کن
ز کابل مپیمای با من سخن
"Split me in half with a saw,
But do not walk away from me with words from Kabul."
Jalal Khaleghi · NEW
به اره میانم به دو نیم کن
ز کاول مپیمای با من سخن
Ganjoor · OLD
سپهبد چو بشنید گفتار زال
برافراخت گوش و فرو برد یال
"When the commander heard Zal's words,
He raised his ear and lowered his rein."
Jalal Khaleghi · NEW
سپهبد چو بشنید گفتار زال
برافراخت گوش و فرو برد یال
Ganjoor · OLD
بدو گفت آری همینست راست
زبان تو بر راستی بر گواست
He said to him, "Yes, this is true,
Your tongue speaks of truth and honesty."
Jalal Khaleghi · NEW
بدو گفت أری همینست راست
زبانت بدین راستی پادشاست
Ganjoor · OLD
همه کار من با تو بیداد بود
دل دشمنان بر تو بر شاد بود
"All my dealings with you were unjust,
The hearts of my enemies were happy with you."
Jalal Khaleghi · NEW
همه کار من با تو بیداد بود
دل دشمنان بر تو بر شاد بود
Ganjoor · OLD
ز من آرزو خود همین خواستی
به تنگی دل از جای برخاستی
"You desired exactly what I wished for,
You rose from your place with a heavy heart."
Jalal Khaleghi · NEW
ز من أرزو خود همین خواستی
به تنگی دل از جای برخاستی
Ganjoor · OLD
مشو تیز تا چارهٔ کار تو
بسازم کنون نیز بازار تو
"Do not be hasty until your work is done,
I will now create your market."
Jalal Khaleghi · NEW
مشو تیز تا چاره‌ی کار تو
بسازم کنون تیز بازار تو
Ganjoor · OLD
یکی نامه فرمایم اکنون به شاه
فرستم به دست تو ای نیکخواه
"Let me write a letter to the king now,
I will send it to you, oh kind one."
Jalal Khaleghi · NEW
یکی نامه فرمایم اکنون به شاه
فرستم بدست تو ای نیکخواه
Ganjoor · OLD
سخن هر چه باید به یاد آورم
روان و دلش سوی داد آورم
"I will recall whatever needs to be said,
And bring his heart and soul towards justice."
Jalal Khaleghi · NEW
سخن هرچه باید به یاد آورم
روان و دلش سوی داد آورم
Ganjoor · OLD
اگر یار باشد جهاندار ما
به کام تو گردد همه کار ما
"If the world's ruler is our ally,
All our work will be done to your satisfaction."
Jalal Khaleghi · NEW
اگر یار باشد جهاندار ما
به کام تو گردد همه کار ما
All sections · ← Previous section · Next section →