Complete header-to-header section · 18 Jalal Khaleghi couplets · PDF pages 38–39. Visually checked reading transcription for your review. Footnotes and reference numbers omitted; optional vocalization and printed justification are not reproduced.
Comparison method and source alignment
Only letters and numbers are compared. Spaces, punctuation, vowel marks and invisible characters are ignored. Whole words are highlighted to preserve Persian joining. Stored spacing and supplied Ganjoor English are preserved. English has not been revised to match Jalal Khaleghi.
Rows follow Jalal Khaleghi’s headings and order. Ganjoor source labels identify the original TXT section and couplet; those labels are outside the poem. Notes explain different ordering, section boundaries, and partial correspondence. Blank counterparts describe this alignment, not a judgment that a verse was added or deleted historically.
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 1
کنون ای خردمند وصف خرد
بدین جایگه گفتن اندر خورد
Now, O wise one, describe wisdom
In this place, speak about knowledge.
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 1
کنون ای خردمند ارج خرد
بدین جایگه گفتن اندر خورد
Ganjoor placement / additional couplet
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 2
کنون تا چه داری بیار از خرد
که گوش نیوشنده ز او بر خورد
Now, bring forth what you have of wisdom,
For the ear that does not listen to it will suffer.
Jalal Khaleghi · NEW No matching couplet in this section
No corresponding Jalal Khaleghi couplet under this heading.
This Ganjoor couplet has no counterpart in this Jalal Khaleghi section.
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 3
خرد بهتر از هر چه ایزد بداد
ستایش خرد را به از راه داد
"Knowledge is better than anything that God has given,
Praise of knowledge is greater than any other way."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 2
خرد بهتر از هر چه ایزدت داد
ستایش خرد را به از راه داد
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 4
خرد رهنمای و خرد دلگشای
خرد دست گیرد به هر دو سرای
"Knowledge is the guide and the comforter,
Knowledge takes hold in both worlds."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 3
خرد رهنمای و خرد دلگشای
خرد دست گیرد بهر دو سرای
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 5
از او شادمانی و ز اویت غمی است
و ز اویت فزونی و ز اویت کمی است
"From him comes joy, and from you comes sorrow,
From him comes increase, and from you comes decrease."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 4
ازو شادمانی و زویت غمیست
و زویت فزونی و هم زو کمیست
Same letters and numbers
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 6
خرد تیره و مرد روشن روان
نباشد همی شادمان یک زمان
"Dark is the intellect, bright is the spirit of man,
One cannot be happy all the time."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 5
خرد تیره و مرد روشن روان
نباشد همی شادمان یکزمان
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 7
چه گفت آن خردمند مرد خرد
که دانا ز گفتار او بر خورد
"What did that wise man of knowledge say,
Whose words were a source of enlightenment?"
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 6
چه گفت آن سخنگوی مرد از خرد
که دانا ز گفتار او برخورد:
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 8
کسی کو خرد را ندارد ز پیش
دلش گردد از کردهٔ خویش ریش
One who lacks wisdom beforehand,
Will regret their actions in the end.
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 7
کسی کو خرد را ندارد به پیش
دلش گردد از کرده‌ی خویش ریش
Same letters and numbers
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 9
هشیوار دیوانه خواند ورا
همان خویش بیگانه داند ورا
Hashiavar called him mad,
But he knew himself to be a stranger.
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 8
هشیوار دیوانه خواند ورا
همان خویش بیگانه داند ورا
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 10
از اویی به هر دو سرای ارجمند
گسسته خرد پای دارد به بند
"From him comes honor to both abodes,
Broken knowledge is bound by his command."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 9
ازویی بهر دو سرای ارجمند
گسسته خرد پای دارد به بند
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 11
خرد چشم جان است چون بنگری
تو بی‌چشم شادان جهان نسپری
"Knowledge is the eye of the soul, when you look through it,
You will not be happy in the world without it."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 10
خرد چشم جان ست چون بنگری
که بی چشم شادان جهان نسپری
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 12
نخست آفرینش خرد را شناس
نگهبان جان است و آن سه پاس
"Know first the value of the intellect,
It guards the soul and its threefold aspects."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 11
نخست آفرینش خرد را شناس
نگهبان جان ست و آن سه پاس
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 13
سه پاس تو چشم است و گوش و زبان
کز این سه رسد نیک و بد بی‌گمان
"Your threefold aspects are your eyes, ears, and tongue,
From these three come good and evil, without a doubt."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 12
سه پاس تو چشم ست و گوش و زبان
کزین سه بود نیک و بد بی گمان
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 14
خرد را و جان را که یارد ستود
و گر من ستایم که یارد شنود
"Whoever praises wisdom and soul,
Even if I praise, they will hear it."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 13
خرد را و جان را که داند ستود
و گر من ستایم که یارد شنود
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 15
حکیما چو کس نیست گفتن چه سود
از این پس بگو کآفرینش چه بود
"Wise one, what profit is there in speaking,
From now on, tell of the creation."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 14
حکیما چو کس نیست گفتن چه سود
ازین پس بگو کآفرینش چه بود
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 16
تویی کردهٔ کردگار جهان
ببینی همی آشکار و نهان
"You are the creation of the Creator of the world,
You see both the manifest and the hidden."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 15
توی کرده‌ی کردگار جهان
ندانی همی آشکار و نهان
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 17
به گفتار دانندگان راه جوی
به گیتی بپوی و به هر کس بگوی
"Seek the path from the words of the knowledgeable,
Sing with melody and tell to everyone."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 16
به دانش ز دانندگان راه جوی
به گیتی بپوی و بهرکس بگوی
Letters differ
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 18
ز هر دانشی چون سخن بشنوی
از آموختن یک زمان نغنوی
"When you hear the words of every knowledge,
Do not sing of learning for a moment."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 17
ز هر دانشی چون سخن بشنوی
ز آموختن یکزمان نغنوی
Same letters and numbers
Ganjoor · OLD Source 00-02 · Couplet 19
چو دیدار یابی به شاخ سخن
بدانی که دانش نیاید به بن
"When you find the branch of speech,
Know that knowledge does not come easily."
Jalal Khaleghi · NEW Couplet 18
چو دیدار یابی به شاخ سخن
بدانی که دانش نیاید به بن